Op zoek naar de Mibo

Foto: Grote Bonte Specht

De middelste bonte specht (mibo)

Gezang in de ochtend

‘S ochtends vroeg, het is nog donker als de wekker gaat, en je doet je ogen voor het eerst open als je de vogels weer hoort fluiten. De stilte van de winter is op haar retour, het wordt weer lichter en onder andere de merels laten duidelijk horen dat het voorjaar staat te dringen. Zo heel vroeg hoor je vaak ook het zilveren lijntje van een roodborstje: een dun klein helder watervalletje. Hij is vaak de eerste met zijn prachtige liedje. De kool- en pimpelmees daarentegen hoor je eigenlijk de hele dag zingen en zij hebben een heel uitgebreid repertoire. Het fietspompje van de koolmees is heel bekend en gemakkelijk te onthouden.

Heggenmus

Mijn favoriet is dat korte, heldere riedeltje van twee a drie seconden. Je hoort het met name in de ochtend. De zanger zie je alleen niet zo makkelijk, hij valt nauwelijks op. Het is de heggenmus, een vaste bewoner van veel tuinen, maar met een beetje een heimelijk bestaan. Ze zijn vrij schuw en zitten vaak laag bij de grond.

Een grijzig koppie met een bruin lijfje, rode pootjes en een dun snaveltje. Het heeft wel iets van een mus, maar het is toch iets heel anders. Als ze zingen zitten ze vaak op een zangpost en dan kan je ze goed zien. De heggenmusjes zijn er altijd vroeg bij in het voorjaar en kunnen blijkbaar niet wachten hun woeste sexleven weer nieuw leven in te blazen. Het is ook wat, die lange eenzame wintermaanden! Monogaam zijn ze namelijk niet echt: de hele buurt doet het met elkaar. Musjes met een progressieve levensstijl.

De spechten beginnen aan de balts

Het vroege voorjaar, als ook de eerste knoppen openspringen en de sneeuwklokjes en krokussen staan te bloeien, is ook de tijd dat de spechten weer actief worden. De eerste roffels klinken al door het bos, de balts is weer begonnen! De spechten zitten vaak hoog in een boom tegen de stam en proberen met hun roffels de dames te interesseren Dit is dan ook de tijd van het jaar om de mibo te zien. De wat? De mibo… Aangezien middelste bonte specht niet zo heel lekker bekt, hebben vogelaars het maar over de mibo. Er zijn dus ook nog twee andere soorten, anders zou hij geen middelste heten: de kleine (kbs) en de grote bonte specht (gbs).

De mibo in de regio

De mibo is de zeldzame van het drietal, maar is de laatste jaren vrij snel vanuit het oosten Nederland aan het veroveren. Een aantal jaren terug kon je ze met name vinden rondom de St. Jansberg en de Duivelsberg. Maar inmiddels zijn ze  ook waargenomen in Tongelaar, het Hatertse Broek en het Leurse Bos. Ik heb de mibo gelukkig al wel eens gezien, een prachtig beestje met die rode kuif, maar nog niet hier thuis in het Leurse Bos. Ze zitten er dus kennelijk wel! Een ander bos waarvan ik denk dat ze er kunnen zitten is het Personnenbos.

De meeste mensen die dit lezen en rondom Wijchen wonen, vragen zich nu misschien af: welk bos? De kans is groot dat je het niet kent en klein dat je er ooit komt. Het ligt ingesloten tussen de A73 bij Beuningen en industrieterrein Bijsterhuizen. Pak hem beet anderhalve kilometer lang en tweehonderd meter breed is het ook maar klein. Er ligt alleen een wandelpad langs op; een rondje wandelen kun je er niet eens. Het doet ook nogal verwaarloosd aan, het is er vochtig en voor een groot deel bestaat het uit eikenhakhout en elzen en populieren.

Van oorsprong is het een oud produktiebos dat ooit veel groter was. Het interessante aan het bos zijn dan ook de opvallend grote eiken die er nog staan. Twee stukjes van het bos staan er nog zo bij: grote eiken met veel ruimte er tussen en een ondergroei van braam. Laat dat nou precies geschikt zijn voor de mibo’s en qua ligging een mooie springplank verder de regio in. Dat leek me nou eens leuk om te onderzoeken en ik ben op pad gegaan de mibo hier te vinden.

De speurtocht naar de mibo

Personnenbos

Zaterdag 13 februari 2016:
Op zaterdagmiddag heb ik tijd om eens naar het Personnenbos te fietsen. Het zonnetje van de ochtend is helaas inmiddels weg en daar aangekomen is het knap stil. Het weer is wat grijzig met een fris windje uit het noordoosten. Blijkbaar geen ideaal weer meer voor vogels en voorjaarsactiviteiten. In de eikenbossen hoor ik wel zeker twee gbs-sen naar elkaar roepen, maar geen roffels. De kans op een mibo lijkt dan ook klein.

Een oorverdovend schot doorbreekt de stilte en mijn kansen lijken verkeken. Een jager is aan de andere kant van het bos bezig. Later hoor ik ook honden en zie ik een ree het bos uitvluchten. Die heeft hij gelukkig niet te pakken gekregen. Ik kan wel inpakken zo, met dat geknal wordt vogelen helemaal niets meer. Blijft een dubieus gebeuren dat jagen! Ik fiets nog langs het Leurse Bos op, waar soortgelijke oude eiken staan, maar ook daar is het stil. Volgende keer nog eens proberen bij een lekker vroeg ochtendzonnetje. Overigens verwacht ik de mibo niet bij het Hernens Kasteel. Alleen rond het kasteel vind je grote oude bomen en dat zijn met name beuken, helaas geen oude eiken. Het zou wel een hele mooie vondst zijn!

Leur is aan de beurt

Maandag 15 februari 2016:
Een hele mooie dag en vandaag is Leur weer aan de beurt, maar nu op een andere plek. Het is heerlijk stil, vrijwel geen mens te zien en ik kan me helemaal concentreren op de vogels. Totale rust en ontspanning, heerlijk! Vooral de groep appelvinken die zich fraai in het zonnetje laten zien is prachtig. Er zijn wel wat spechten actief, maar dat zijn allemaal de grote neefjes. Ik heb ook geen roep gehoord die anders is. Nou ja, een heerlijke middag, maar (nog) geen mibo.

Opnieuw het Personnenbos

Donderdag 18 februari 2016:
Ik geef de moed nog niet op. De ochtend is fraai en ik waag mijn kans opnieuw in het Personnenbos. Hopelijk nu zonder jagers. Er zijn wederom wel wat spechten actief, maar de wind staat precies op de kant waar het wandelpad loopt. Ik gok er op dat ze in de luwte beter te vinden zijn en dat blijkt ook zo te zijn! Aan de andere kant van het bos, er is daar vorig jaar gekapt en je kunt er nu lopen, zijn de spechten makkelijker te zien en te horen.

Allemaal grote neefjes tot een korte kekkerende roep! Wat is dat? Het lijkt in ieder geval niet op de gbs en ook geen gaai of sperwer. Het klinkt als een specht en misschien wel een mibo, maar zonder visuele waarneming durf ik hem niet in te voeren. Er volgt ook niets meer. Wel vliegt de havik fraai zijn rondjes in de blauwe lucht. Ook niet slecht voor de morgen, want zo mooi zie ik ze niet vaak. Tja, dit vraagt er natuurlijk om binnenkort nog eens terug te komen, want nu wil ik het weten ook! Wordt dus nog vervolgd..

Een nieuwe kans voor het Leurse Bos

Maandag 29 februari 2016:
Het is een prachtige middag met een strakblauwe hemel en af en toe een verdwaald wolkje. Er blaast een stevige noordoostenwind die het koud doet aanvoelen, hoewel het in de zon en uit de wind al heerlijk voelt. De lente hangt in de lucht!

Na een ochtend klussen aan de nieuwe kamer voor mijn dochter, voel ik de behoefte om lekker naar buiten te gaan. Even de zon voelen, doorademen en aarden. Heerlijk! Meteen een mooie gelegenheid om de mibo weer eens te zoeken en deze keer wordt het weer het Leurse Bos. Het is er opnieuw rustig, te rustig. De spreeuwen hoor ik zingen en roepen, maar behoudens dat is er niet veel activiteit. Ook niet van mensen trouwens. Ik zie wel een hardloper die zo nodig dwars door het bos denkt te moeten gaan, maar zich hopeloss vastloopt in de bramen en van ellende weer terug moet. Inwendig heb ik plezier, want ik irriteerde me er al weer aan. Die paden liggen er toch niet voor niks?

Een vreemde kwikstaart

Ik kom wel een enkele grote bonte specht tegen maar verder is er niets dat op een mibo wijst. In de buurt van een grote boerderij vind ik echter iets vreemds. Op een braakliggend maisakkertje zijn wat witte kwikstaarten aan het rondscharrelen. Op zich al leuk want die komen nu weer terug en heb ik de hele winter niet gezien. Maar er zit ook een andere kwikstaart tussen, weggedoken tegen de grond. Zij (dat denk ik tenminste) houdt zich stil en beweegt gelukkig af en toe wel wat zodat ik wat kan zien van haar kleuren en patronen.

Mijn eerste gedachte is gele kwik en meteen weet ik ook dat dat heel onwaarschijnlijk is. Die komen pas later in het voorjaar weer terug. Helaas zit ze wat ver weg en kan ik er niet bij door wederom de bramen. Maar toch maak ik er een gele kwik van, een vrouwtje wel te verstaan want ze is niet zo mooi uitgekleurd als de mannetjes. Wel is duidelijk het geel te zien op de buik, een oogstreep, een witte keelvlek en een wat grijs aandoende rug. Een grote gele kwik kan ik er niet van maken, die heeft een duidelijk zwarte keel. Natuurlijk heb ik de camera niet bij me en kan ik niet anders dan de waarneming op onzeker zetten! Erg jammer, want het was leuk geweest zo vroeg een gele kwik te kunnen melden.

Laatste poging in het Personnenbos

Donderdag 3 maart 2016:
Mijn laatste poging om de mibo te vinden en ik gun het Personnenbos een laatste kans. De ochtend is wat grijs en er waait een stevig zuidoosten wind. Niet de meest gunstige omstandigheden helaas. En dat blijkt ook wel want aan de kant van het bos waar de wind op staat is vrijwel geen vogel te bekennen. In de luwte is het beter en daar vind ik wel wat grote bonte spechten. Ondertussen kijk ik regelmatig omhoog want de kraanvogels zijn weer op trek en met een zuidoosten wind kunnen ze zo maar bij ons opduiken. Die zie ik helaas niet maar wel een eenzame ooievaar. De eerste van het jaar en ook altijd prachtig om te zien.

De mibo vind ik niet en daar mee sluit ik mijn speurtocht af. Ik heb ook geen waarnemingen gezien in het Leurse bos en het Personnenbos dit jaar van andere waarnemers. Misschien was het vorig jaar een doortrekker en heeft er zich nog geen gevestigd. Het zou zo maar kunnen. Diezelfde middag regent het waarnemingen van kraanvogels tot dicht bij Wijchen aan toe. Ik grijp er weer naast en zie er helaas geen, terwijl ik regelmatig de hemel afspeur. De kraanvogel blijkt net zo ongrijpbaar te zijn als de mibo.

Voor wie meer wil weten over de mibo heeft onze vogelwerkgroep een digitale avifauna geschreven (digitale vogelgids gericht op onze regio). Een fraai stukje werk:

http://nijmegen.waarneming.nl/soort/atlas/?id=290

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *