Trektellen bij de Wezelse Plas: resultaten

Het trektel seizoen voor dit jaar zit er weer op en dat betekent dat ik de balans kan gaan opmaken om de resultaten te zien van mijn project bij de Wezelse Plas. Weet u het nog? Op zoek naar een nieuwe telpost zo dicht mogelijk bij huis en bereikbaar met de fiets, viel mijn oog op de Wezelse Plas bij Wijchen. Na een eerste verkenning in de zomer zag ik wel mogelijkheden om het er eens een seizoen te gaan proberen. En zo geschiedde.

De telpost

Bij een telpost wil je met name goed zicht hebben, het liefst naar alle richtingen. Daardoor kun je de vogels goed zien aankomen, maar ook nog even volgen als ze de telpost zijn gepasseerd. In bepaalde omstandigheden zie je de vogels beter als ze al voorbij zijn. Bij de Wezelse Plas zijn die omstandigheden best wel goed, maar ook niet ideaal. Er zijn twee belangrijke hindernissen. Ten eerste is het zicht rechtsachter (zuidoost) geblokkeerd door de bosrand die de plas omsluit. Aangezien je in het verlengde van die bosrand staat, kun je overvliegende vogels dus niet meer volgen als ze telpost zijn gepasseerd. Dat is lastig.

Het zicht naar links, NW


Het goede nieuws is dat de trek met name links van de telpost passeert en daar is het zicht veel beter. Dat brengt ons op het tweede punt namelijk de rij wilgen langs de wetering. De post bevindt zich tegen de wetering aan die langs de bosrand van de plas loopt. Links van de post staat een rij wilgen. In het begin van het seizoen waren die helemaal opgeschoten en daarmee werd het zicht direct links behoorlijk geblokkeerd. Begin oktober zijn er een aantal geknot en gelukkig ook de twee die het dichtst bij staan. Daarmee werd het zicht weer goed. De wilgen vormen dus een probleem.
Verder is de telpost erg rustig. Behoudens een enkele visser of natuurliefhebber tref je er niemand. Ook is er weinig tot geen geluidsoverlast. Dat maakt de telpost tot een prettige plek.

Vogels ter plaatse

Om een indruk te krijgen wat er allemaal rondom de Wezelse Plas leeft, heb ik vrij nauwkeurig bijgehouden welke soorten ik tijdens elk bezoek ben tegengekomen. Daarbij ging het niet zo zeer om de aantallen vogels als wel om het aantal soorten. Ik heb zevenenvijftig soorten geteld ter plaatse. Het meest opvallende is wel dat de plas dient als slaapplaats voor grote zilverreigers. Tot wel negenentachtig vogels heb ik geteld die in de ochtend uit de slaapplaats vertrokken. Er slapen ook aalscholvers en ganzen. Als opvolging van dit project ga ik deze winter een slaapplaats telling uitvoeren voor de grote zilverreigers.

De trek

En dan waar het allemaal om draait: de vogeltrek. Ik heb de post vanaf augustus tot en met november bezocht. Gedurende het hele trekseizoen dus. Het aantal bezoeken is beperkt en daarmee zijn de aantallen en soorten een indicatie voor de trekbeweging. Daar moet ook nog bij worden meegerekend dat ik geen volleerd teller ben. Een goede teller haalt ongetwijfeld betere resultaten.
Wat is er opgevallen? Ten eerste is het verloop van het seizoen, dus wanneer vliegt wat en in welke aantallen, goed terug te zien is in de resultaten. De piek zit duidelijk in oktober wat ook de maand is waarop de trek haar hoogtepunt bereikt. Na begin november stort het in en wordt het sprokkelen.

Grauwe ganzen

Ten tweede zijn heb ik van diverse soorten de trek mooi kunnen zien. Dat begon met de boerenzwaluwen die in grote aantallen aanwezig zijn. Ze blijven alleen rondhangen om te foerageren en de trek is daardoor moeilijk waarneembaar.
Ooievaars laten zich ook mooi zien op deze post. Een groep van vijftig is waargenomen, maar ik weet dat er in die tijd meerdere grote groepen daar zijn gepasseerd. Die heb ik vanuit de achtertuin kunnen volgen.
De beste dag was op 13 oktober toen de vinken trek haar hoogtepunt beleefde. Meer dan zevenduizend vogels! Ook de veldleeuwerik en spreeuw deden het behoorlijk goed.
De ganzen zijn ook goed vertegenwoordigd. Zowel kolganzen als grauwe ganzen trekken regelmatig voorbij. Veel ganzen verblijven echter ook vlakbij de post en dat veroorzaakt lokale vliegbewegingen die ik niet heb geteld.
De trek van lijsters zoals koperwiek en kramsvogel was niet indrukwekkend helaas. Er was één mooie dag met trek van zanglijsters in mooie groepen.
Helaas is ook de trek van houtduif erg achtergebleven, maar dat is een beeld dat ik op alle posten in de regio zie.

Bij de roofvogels bleef de trek voorzichtig. Wespendief, bruine kiekendief en blauwe kiekendief kwamen allemaal twee keer door. Torenvalk en sperwer deden het iets beter met vijf en drie keer. Daarmee was de buizerd de trekker in het grootste aantal. Op 7 oktober kwamen er eenenveertig door, waarvan meer dan dertig in een groep. De grote afwezigen hier zijn de visarend, smelleken en rode wouw. Soorten die ik hier op de post toch echt wel verwacht incidenteel waar te nemen.

Man blauwe kiekendief

Conclusie

Voor mij is het allerbelangrijkste dat een telpost een fijne plek is om te zijn en van vogels te genieten. Het helpt wel als die er ook zijn. Dat vind ik op deze post prima in orde. Wat dat betreft kom ik er volgend jaar graag terug.
Is het ook een goede telpost? Dat is een beetje ja en nee. Dat het geen top telpost is, was al duidelijk toen ik er startte. In onze regio blijft het toch achter in vergelijking met posten waar duidelijk meer stuwing is. Denk aan de Hamert in Limburg. Is dat erg? Nee, wat mij betreft niet. Volgens mij is de trek goed te volgen en is er voldoende te beleven, zowel in soorten als aantallen. Pas na meerdere jaren tellen ontstaat er een duidelijker beeld. Voor nu vind ik de Wezelse Plas een prima plek!

De resultaten

Het seizoen samengevat in cijfers.


Klimaat: gedachten en gevoelens

Ik loop al een tijdje rond met het idee dit stuk te schrijven. Er is zo veel aan de hand op het moment. Klimaatproblemen, stikstof, plasticvervuiling, energietransitie en een failliet economisch systeem. Alles lijkt nu samen te komen. En dat is ook niet zo verwonderlijk, we lopen tegen de grenzen van onze samenleving en planeet aan. Wat we met die problemen aan moeten is voer voor talloze artikelen en televisiedocumentaires. Een stortvloed aan meningen en emoties, al dan niet met “feiten” gedocumenteerd. Over de “feiten” zijn we het ook al niet eens.

Mening

Bij al die meningen zit een beetje mijn probleem. Moet ik daar dan de zoveelste mening aan toevoegen? Al die meningen lijken de oplossing niet dichterbij te brengen. Het eigen gelijk telt zwaar en dan heb ik het nog niet eens over de heftige emoties die er bij komen kijken. Partijen graven zich liever in dan de verbinding te zoeken. Ik vind het maar een lastig dilemma. Toch heb ik besloten dit stuk toch te schrijven. Ik voel dat mijn gevoelens op de een of andere manier geuit moeten worden.

Ik ga proberen niet zozeer een mening in dit stuk naar voren te brengen. Tegelijkertijd weet ik dat dit vrijwel onmogelijk is. Alles wat ik schrijf is subjectief. Ik ga me in ieder niet duidelijk profileren met een standpunt in de zin van voor of tegen. Ik vind het sowieso al moeilijk genoeg een standpunt onder woorden te brengen. Ik zit vooral vol met emoties en gevoelens en zie die maar eens op papier te krijgen. Dat kan eigenlijk niet. Maar als natuurliefhebber en mens ben ik vooral verdrietig als ik zie wat we met onze planeet doen. Deze planeet is tenslotte net zo goed van mij als van welke willekeurige boer, ondernemer of particulier dan ook. Tegelijkertijd ben ik ook optimistisch want we zijn als mens ontzettend vindingrijk en we hebben een geweldig aanpassingsvermogen. We kunnen dus veel ten goede veranderen en ook in relatief korte tijd. Als we maar willen..

Bewustzijn en verbinding

Willen begint met het ontstaan van bewustzijn. Bewustzijn betekent ook dat je over je eigen grenzen heen leert kijken. Het perspectief kunnen verleggen naar de ander. Dan is er ruimte voor verbinding. De verbinding aan gaan met elkaar en samen naar de oplossing zoeken. En ja, dat betekent onherroepelijk dat we allemaal water bij de wijn moeten gaan doen en genoegen moeten nemen met minder of anders. Dat is natuurlijk wel een hele andere situatie dan de continue groeiende welvaart in materiële zin die we altijd hebben nagestreefd. Minder of anders is dus maar hoe je het bekijkt. Misschien materieel gezien dus wel een mindere of andere welvaart, maar in sociaal opzicht en welzijn wel een veel betere. Een fraaie en gezonde natuur is voor mij in ieder geval waardevoller dan weer een nieuw speeltje of vakantie.

Designed by rawpixel.com / Freepik

Die bewustzijnsgroei is al een tijdje in ontwikkeling, dat gaat echt de goede kant op. Maar wat ik wel eens mis zijn de mensen die ons kunnen motiveren, ons leiden en ons de maatregelen uitleggen die nodig zijn. Verbinders dus.
Die mensen zijn er wel, maar over het algemeen zijn dat geen grote bekendheden. Ze leiden een onzichtbaar bestaan. Voor de grote media zijn ze niet interessant. Op de sociale media zijn echter wel degelijk inspirerende mensen te vinden, als je maar zoekt.
In de politiek zie ik ze in ieder geval niet en juist daar hoop je er een te vinden. Onze politici zijn helaas geen leiders, maar boekhouders. De BV Nederland moet goed draaien en de cijfers moeten kloppen. Ons welbevinden wordt uitgedrukt in euro’s.

De crisis

In feite verkeert de wereld in een grote crisis. We gedragen er ons alleen niet naar. Business as usual: werk, vakantie, huis enzovoort. Vreemd, want in een geval als bijvoorbeeld de Tweede Wereldoorlog werd er binnen de kortste keren een oorlogskabinet samengesteld om de crisis het hoofd te bieden. In onze huidige regeringen zie ik van die urgentie niet zo veel terug. Het zou het speerpunt van elk kabinet moeten zijn.
Deze crisis is blijkbaar toch nog een te ver van mijn bed show. Komen we dan echt pas in actie als we op ons favoriete vakantiestrandje kniehoog in het plastic staan en de zee dood en stil is? Blijkbaar, maar dan zijn we te laat. Nu kunnen we nog een heleboel redden en herstellen.

Nu.

Dus wat te doen? Ik zou niet wachten tot de grote oplossingen worden aangedragen door regeringen en overheden. Zij hebben al te vaak laten zien te traag te zijn en onwerkbare compromissen aan te gaan. Het is voor hen te moeilijk om zich te ontdoen van belangen en het politieke spel. Dat neemt niet weg dat ze wel degelijk een grote rol dienen te spelen.
Begin dus bij jezelf. Alle kleine bijdragen doen er toe. Van geen plastic zakjes meer gebruiken tot het lager zetten van je verwarming en de fiets vaker pakken dan de auto. En nog belangrijker, misschien is het algemeen belang nu eens groter dan jouw eigen persoon. Probeer er eens overheen te kijken en neem een andere beslissing dan je gewend bent. Je kinderen zullen je dankbaar zijn.
Als wij, de bevolking, de veranderingen inzetten, moeten de overheden vanzelf volgen. Er zijn heel veel mooie kleinere en grotere particuliere en soms zelfs commerciële initiatieven te vinden. Uiteindelijk zijn wij groter dan de politiek en overheden. Zelfs groter dan de multinationals en het grootkapitaal. We zullen ze er alleen weer aan moeten herinneren dat ze dankzij ons bestaan. Zonder ons gebeurt er niets. Als we maar in actie komen.

Eurobirdwatch 2019

Een snel rondje langs mijn natuurvrienden wijst uit dat Eurobirdwatch dit jaar geen grote opkomst gaat opleveren. Helaas.
Ik hoor u denken: Eurobirdwatch, wat is dat dan weer? Eurobirdwatch wordt jaarlijks georganiseerd om op één dag op zo veel mogelijk plaatsen de vogeltrek in beeld te brengen.
Gelukkig laat M , mijn trouwe partner bij de patrijzen inventarisatie, weten wel te willen te komen. Met zijn tweeën zie je tenslotte altijd meer en alleen is ook maar alleen. Toch?
Ik kies niet voor onze officiële telpost bij de Loonse Waard, maar voor mijn hobbyproject bij de Wezelse Plas. Lekker rustig en nu de trek naar haar hoogtepunt gaat, ben ik benieuwd wat we daar te zien gaan krijgen.

De eerste kollen

Bij het eerste ochtendlicht loop ik het pad op naar de telpost. Op de plas, die niet zichtbaar is door de begroeiing, klinkt een kakofonie van ganzen. De plas wordt namelijk gebruikt als slaapplaats voor grauwe ganzen en in dit jaargetijde verzamelen ze zich weer in grote groepen. Ik besef me dat de hele club al snel het luchtruim zal kiezen met als gevolg een oorverdovend lawaai.

Vanaf het moment dat de eerste ganzen uit het bos omhoog komen, vult de lucht zich met formaties die alle kanten op gaan. Laag wegvliegende groepen tel ik niet mee als trek, die gaan vermoedelijk ergens in de buurt wel weer landen. De hoger vliegende groepen juist wel.
Al snel klinkt ook voor het eerst dit najaar de roep van een kolgans. Deze soort komt helemaal van het hoge noorden in onze regio overwinteren. Ik houd van kolganzen, als zij er zijn is het weer herfst en dat is toch een van mijn favoriete seizoenen naast de lente.

kolganzen

M. arriveert kort na mij en we hebben het snel druk. Bij het eerste licht begint het meteen te vliegen. We horen de piepjes van de graspieper en de luide tsjirp van de veldleeuwerik. Maar we zien ze vrijwel niet. Soms een of twee als we geluk hebben. Het niet geweldige zicht op de post helpt daar ook niet bij. Links en rechts staan bomen die het uitzicht enig zins belemmeren. Uit het bos achter ons komen kleine groepjes zanglijsters tevoorschijn en trekken weg richting zuid. We zien zelfs een groep van vijfenzeventig vogels overvliegen. Een prachtig gezicht.
De aanwezige bewolking word met de noordenwind snel weggeblazen en we kijken tegen een vrijwel wolkeloze blauwe hemel aan. Voor trektellers een lastige situatie want je ziet die kleine vliegers dan vrijwel niet meer. En al helemaal niet als ze de noordenwind in de rug hebben, want dan gaan ze omhoog en lossen als het ware op in het blauw.

Grote zilverreigers

Bij aankomst heeft M. al een zestal grote zilverreigers naar zuid zien vliegen. Ik zelf mogelijk ook twee maar ik sta te stuntelen met de telescoop jammer genoeg. Tot onze verrassing komen er gedurende de ochtend steeds weer groepjes zilverreigers uit het bos omhoog om te verdwijnen naar de graslanden in de regio. Met name tussen Wijchen en Beuningen zijn er altijd veel te vinden. Uiteindelijk tellen we er drieëntwintig. De plas is dus ook voor de grote zilverreigers een slaapplaats. Zo leer ik weer bij elk bezoek iets nieuws.
Langs de leigraaf ontdekken we een vreemde vogel. Ik maak het beest eerst uit voor een Indische gans, maar M. weet zeker dat het dat niet is. “Die heeft streepjes op de kop of zoiets”. Duidelijk, de exoten zijn niet echt mijn afdeling. Vermoedelijk komt het dier van boerderij de Kavel af waar veel exotische ganzen en eenden worden gehouden. Later thuis blijkt het om eens muskuseend te gaan.

Koud

Grote aantallen worden het niet deze ochtend. Wel vliegt het met kleine groepjes lekker door en we hebben genoeg te zien en te beleven. De eerste sijsjes, keep en koperwiek van het najaar laten zich ook horen deze ochtend. Persoonlijk vind ik de luid roepende boomleeuwerik erg leuk. Een soort die ik hier denk ik niet heel veel ga tegenkomen.

Graspiepers

Het is wel koud. Door de noordenwind recht op ons gezicht, raak ik koud tot op het bot. Na tienen vind ik het wel mooi geweest. De trek is al een tijdje op haar hoogtepunt geweest voor deze dag en de krenten blijven uit. Tijd om te gaan dus en het een volgende keer weer eens te proberen. Elk bezoek is weer anders, maar door er regelmatig te komen leer je wel wat er leeft en hoe het zich beweegt. Dat vind ik erg boeiend. M. heeft ook zichtbaar genoten van de ochtend en is enthousiast als altijd. Sluit je dus gerust vaker aan!
De uiteindelijke resultaten kun je hier onder terugvinden.

Trektellen bij de Wezelse Plas

Trektellen

Als je deze site wat beter hebt bekeken, zal je duidelijk zijn geworden dat vogeltrek mij erg interesseert. Voor mij is het de mooiste manier van vogels kijken. Dat begon voor mij als beginnend vogelaar op de Bruuk in Groesbeek waar toen net een nieuwe telpost was begonnen. Uit nieuwsgierigheid ben ik er naar toe gegaan en het heeft me meteen gegrepen. Vol verbazing zag en hoorde ik wat vogels tellen werkelijk inhield en ik vroeg me af of ik dat ooit wel zou kunnen leren. Nu, een aantal jaren verder, heb ik de beginselen wel onder de knie, maar een volleerd teller ben ik nog lang niet. Ik heb er wel de nodige moeite voor gedaan de afgelopen jaren, met name op de telpost van het zweefvliegveld Malden.

Trektellen leer je alleen door uren te maken, veel uren, en dat is nu juist steeds moeilijker geworden als vader van een jong gezin. Vandaar dat ik al meerdere pogingen heb gedaan een telpost dichter bij huis te vinden. Het resultaat daarvan is de officiële telpost (zie www.trektellen.nl) bij de Loonse Waard in Wijchen waar we nu af en toe gebruik van maken met een aantal enthousiaste natuurliefhebbers. Maar het moet nog dichter bij huis kunnen dacht ik. Een plek om de hoek, waar ik met de fiets naar toe kan. Speurend op de kaart viel mijn oog op de Wezelse Plas. Vrij zicht naar noord: check. Bereikbaar met de fiets: check. Vogels aanwezig: check.
Vreemd genoeg ben ik daar tot nu toe maar amper geweest en na een goedkeurende korte verkenning besloot ik dat ik het dit najaar daar maar eens ga proberen. Het plan is om er tijdens een heel seizoen najaarstrek regelmatig naar toe te gaan en de tellingen bij te houden en op www.waarneming.nl te zetten. Dan zou wel duidelijk worden of het een geschikte plek is of niet. Bij geschiktheid kan ik er dan altijd nog een officiële telpost van maken.

Het ijsvogeltje komt regelmatig langs bij de telpost

Eerste bezoeken

Gedurende augustus en september heb ik de eerste zes bezoeken gebracht aan de telpost. Voor conclusies is het nog veel te vroeg, maar ik ben voorzichtig positief. Het trekseizoen komt nu pas goed op gang en de komende twee maanden gaan met name uitwijzen wat het wordt. Toch heb ik al verschillende leuke dingen gezien zoals een groep van vijftig ooievaars, twee bruine kiekendieven en twee wespendieven. Ter plaatse waren er vooral heel veel boerenzwaluwen te zien waarbij het heel lastig te zien was of ze nu doortrokken of niet. Mijn indruk is dat ze er met name bleven hangen om te foerageren. Van deze bezoeken heb ik de resultaten samengevat in een overzicht. Aan het einde van het trekseizoen maak ik de balans op en zal ik de conclusie hier presenteren samen met de volledige resultaten.

Wespendief op 19 augustus 2019

Resultaten

Koninginnenpage (2)

Zo had ik in één keer twee rupsen van de koninginnenpage in huis. De grote rups bleek zeer vraatzuchtig en vorderde dagelijks een vers plantje van de peen. Had ik even geluk dat die gewoon in mijn voortuin groeit! Maar zelfs dat leek even niet genoeg omdat ik zag dat de grote rups de kleine rups leek aan te vallen. Kannibalisme? Ja, je weet niet, als de honger groot genoeg is doe je vreemde dingen. Dat geldt ook vast voor rupsen. Een informatief rondje langs de experts gaf uitsluiting: nee hoor, ze vreten elkaar niet op. Wat ze wel doen is vervellen. Ze trekken hun jasje uit als ze hard groeien en dat kun je dan ook zien liggen. Dat was nieuw voor mij.

Na een dag of zes nam de grote rups plaats op een van de stokjes in het verblijf en de volgende ochtend kon je zien dat ze zich op een aantal plaatsen had vastgemaakt. Het verpoppen was begonnen! Weer een ochtend verder zat er ineens een pop aan het stokje terwijl de vorige avond nog er een rups had gezeten. Wonderbaarlijk hoe snel zoiets gaat zeg. En nu maar wachten. Een week of twee schat ik. Of zou de pop blijven zitten tot na de winter? De vliegtijd van de koninginnenpage loopt tot en met half augustus heb ik begrepen. Dat wordt dus nog even spannend.

Het kleine rupsje heeft zich hier ook al verpopt maar dat is een dramatisch verhaal voor de volgende keer.

De kleine rups ondertussen, vreet zich overal een weg doorheen en groeit ook als kool. Ze is inmiddels ook zo groot dat ze over enkele dagen gaat verpoppen. Ondertussen blijf ik in blijde verwachting.

De ooievaars zijn er weer!

Zo vanaf half augustus kan ik het niet laten om, als ik in de tuin sta, naar de lucht te turen op zoek naar de eerste ooievaars. Het is een beetje een hobby geworden de afgelopen jaren. Ik probeer zo veel mogelijk ooievaars te spotten die boven mijn tuin verschijnen en het doel is natuurlijk om het record te verbreken. Dat staat nu op ongeveer honderd vogels in een seizoen dat loopt van augustus tot en met november. Het seizoen van de najaarstrek.

De ooievaars laten zich namelijk regelmatig zien bij me thuis in het trekseizoen. De piek ligt tussen half augustus en begin september. Maar een paar weekjes dus. Ik vind het altijd een spectaculair gezicht: zo’n bel draaiende ooievaars, langzaam hoogte winnend op de thermiek. Vanaf het moment dat het wat begint op te warmen rond een uur of tien tot na vijven kun je ze waarnemen. Goed opletten dus en kijk eens wat vaker naar boven!

Afgelopen vrijdag kwam de melding dat er langs de Schoenaker, een plek waar vaker ooievaars overnachten, een grote groep aanwezig was. Ongeveer zeventig dieren, wat erg veel is voor Wijchense begrippen. Het is vlakbij waar ik woon en ik hoopte dan ook dat ik ze zou kunnen zien. En jawel hoor, rond kwart over tien kon ik heel in de verte de eerste vogels zien opschroeven. Langzaam kwam de hele bel omhoog en gleed richting mijn huis, tot over de achtertuin, om vervolgens in zuid oostelijke richting te verdwijnen. Wat een prachtig gezicht zeg. En voor mijn telling een pracht start. Zo’n grote groep heb ik hier nog niet gezien. Ik heb nog lang zitten nagenieten.

Koninginnenpage (1)

Tot vorig jaar had ik nog nooit een Koninginnenpage gezien. Ik weet nog dat ik in mijn jeugd een boekje had, volgens mij van de Rabobank, waarin allerlei zeldzame dieren in Nederland werden besproken. De Koninginnenpage werd daarin als de Heilige Graal van de vlinders beschouwd en dat was hij voor mij als kleine jongen dus ook.

Nu heb ik mij nooit zo in vlinders verdiept, ik ben meer van de vogels, maar ik wist wel dat er bij mij in de regio een plek is waar toch vrij regelmatig waarnemingen worden gedaan. Ik ben er alleen nog nooit naar toe gereden om eens zoeken. Dat wilde ik wel eens gaan doen, het kwam er alleen nog niet van.

Totdat vorig jaar ineens de pages vrijwel overal werden gezien! Zelfs in mijn eigen achtertuin op de vlinderstruik! Ik vind het nog steeds maar bizar, terugdenkend aan dat boekje uit mijn jeugd. En ook dit jaar laten de vlinders zich weer zien, al zijn het er naar mijn gevoel wel minder.

Maar het wordt nog mooier, want een aantal dagen terug vond mijn oudste dochter een rups op de worteltjes in ons groentetuintje. Ik zag het meteen: een rups van de koninginnenpage. Ongelooflijk! De rups staat nu binnen in een mooie pot om de transformatie te kunnen volgen, samen met haar zusje of broertje, want er bleek nog een heel klein rupsje op de plant te zitten. Het experiment met mijn rommelige voortuintje en wilde planten blijkt nu al een succes en levert ook de wilde peen waar ze van eten. Tof hè.

Steltkluut bij het Wijchens Ven

Op vrijdag 11 mei 2018 was er een zeldzame steltkluut te bewonderen bij het Wijchens Ven. Voor mij de eerste keer dat ik deze gracieuze schoonheid goed kon zien.

De kraanvogels komen!

kraanvogels

Koorts

Pak hem beet een week in het voorjaar en een week in het najaar slaat de koorts toe. Kraanvogelkoorts wel te verstaan. De trek van de kraanvogels is een van de meest spectaculaire natuurverschijnselen die je in ons land kunt zien. Groepen tot wel enkele duizenden dieren vliegen dan in lange slierten over met hun luide kenmerkende roep: een soort kroeeekrooee
kraanvogelDe gebruikelijke trekbaan van de kraanvogels ligt echter meest zuidoostelijk van Nederland zodat ze voornamelijk in Zuid-Limburg en Zuid-Oost Brabant te zien zijn. Maar soms, eens in de paar jaar, is de wind gunstig en trekken ze over een groter deel van ons land. Het is dus altijd spannend hoe het uitpakt.

Ik probeer al een aantal jaren de trek te zien te krijgen, maar zonder succes. Vruchteloze uren op de telpost en de lucht goed in de gaten houdend ten spijt. Sterker nog, tot nu toe heb ik ze nog maar een paar keer gezien en het grootste groepje was veertien dieren. Dat was tijdens een onverwachte ontmoeting een aantal jaren geleden toen ik een van de eerste keren op de telpost de Bruuk te vinden was.
Dus de kraanvogeltrek een keer echt goed zien en beleven was toch wel een van mijn grootste vogelwensen.

De dijk

Al een aantal dagen kwamen de berichten binnen dat de kraanvogels op hete kolen klaar zaten in Noord-Frankrijk. Het strengen winterweer hield ze nog even tegen. De omstandigheden leken met een zuidoosten wind enorm gunstig en de verwachting was dan ook een spectaculaire trek over Nederland. Zaterdag aan het eind van de middag werden de eerste meldingen in de regio gedaan. Oei, nu moest ik er bij zijn. Dit was mijn kans. Voor de zondag leek alles erg gunstig en ik besloot dan ook bijtijds naar de Wijchense telpost op de dijk bij Balgoij te gaan staan.

kraanvogelIk was er tegen tien uur, nog alleen, en het was prachtig weer. Het voorjaar hing duidelijk in de lucht. Het was dat de straffe zuidoosten wind het nogal koud maakte. Overal lag ook nog ijs en was het een winters tafereel in de Loonse Waard. Er zaten duizenden kolganzen aan de overkant in Keent en rond de slaapplaats in de Loonse Waard hingen ook een paar duizend meeuwen rond. Er was genoeg te zien en te beleven. De kieviten begonnen te trekken net als de veldleeuweriken. Maar van kraanvogels nog geen spoor.

De eerste twee ontdekte ik na een uurtje en zo sprokkelden we, er was inmiddels gezelschap, de uren er na nog een aantal bij. Vanuit Limburg kwamen meldingen van massale trek, maar het duurde tot ver in de middag tot er berichten uit Noord-Brabant kwamen van groepen die onze richting uit vlogen.

De spanning stijgt

Tegen half vier had ik er genoeg van. Ik was inmiddels koud tot op het bot en het duurde me te lang. Dus ik begon mijn spullen in te pakken totdat mijn telgenoot riep: “ik hoor ze!”
En verdorie, uit de richting Overlangel hoorde ik ze ook aankomen en toen zag ik een streep boven de A50 vliegen, vrij ver weg. Een groep van viertentwintig kraanvogels vloog onder luid geroep naar het noordoosten. We konden ons geluk niet op, het lange wachten was beloond.

kraanvogelMaar inmiddels ontplofte ook de telefoon van het aantal meldingen dat de vogels nu echt wel onze kant op kwamen. “Nu gaan we ook door tot het donker, zei ik.” Even een appje naar huis dat ik het eten niet ging halen en weer wachten. Inmiddels kwamen er meer vogelaars bij ons staan en we wachten gespannen af.

Kranen!

En daar kwamen ze!. Het begon al wat donkerder te worden door de toenemende bewolking toen de eerste grote groep van meer dan honderd vogels recht op ons af kwam vanuit Brabant. Wat een geweldig gezicht! Een breed front van grote grijze vogels die traag en sierlijk, luid roepend door de lucht bewogen. Ongelooflijk mooi!
kraanvogelEen daar bleef het niet bij. Uiteindelijk waren het meerdere groepen van meer dan honderd dieren die overkwamen tot het donker werd. Uiteindelijk meer dan zeshonderd!
Het was uiteindelijk een hele lange dag en ik was moe en koud en mijn ogen waren rood van het turen door de kijker. Het was het allemaal waard, ik heb de kraanvogeltrek mogen zien!

Ook de afgelopen twee dagen vlogen ze nog volop, dus houd de lucht goed in de gaten. Het zouden zo maar eens geen ganzen kunnen zijn ;).

 

 

 

 

 

De pestvogel

pestvogel

Mijn vader

Het was een gewone zaterdagmiddag toen er een app-berichtje binnenkwam: er waren pestvogels gezien in het centrum van Wijchen. Nu rijd ik niet snel op dit soort meldingen af, maar in dit geval was a: het om de hoek en b: een pestvogel.
De pestvogel heeft toch een soort magische klank voor me en ik had er nog  nooit één gezien. Ik herinner me nog de verhalen van mijn vader toen ik klein was. Hij was als jongeman een actieve vogelaar toen hij in het klooster van St. Agatha zat om priester te worden. In zijn vrije tijd was hij met vogels bezig en hield daar ook aantekeningen van bij. Hij gaf zelfs de waarnemingen door aan de Universiteit van Wageningen! Er is helaas niets van bewaard gebleven en de beste man is al twintig jaar geleden overleden. Ik weet daarmee alleen nog wat ik me kan herinneren als kleine jongen. Het vogelen hebben we nooit kunnen delen helaas en dat spijt me eigenlijk nog steeds wel eens.

De Kist

Zo herinner ik me dan ook dat hij ooit de pestvogel had gezien maar daarna nooit meer. Waar en hoe weet ik niet, maar het is waarschijnlijk dat dat in de buurt van het klooster was.
Toen ik nog een kleine jongen was gaf hij mij zijn exemplaar van de Kist (de Petersons). Het was zo’n grijzige met een neplederen kaft. Ik heb hem jaren gehad en zat er vaak in te bladeren om de plaatjes in me op te nemen. Geweldig vond ik het. De pestvogel was een van die vogels die ik ooit hoopte te zien.

En toen kwam daar het berichtje. Ik zette mijn jongste dochter op de fiets, we waren samen thuis, en vertrokken richting centrum. Al snel kwam ik andere vogelaars tegen die allemaal liepen te zoeken waar het beestje uithing Een valse melding van wat een appelvink bleek te zijn gaf even hoop, maar na een uurtje moest ik toch weer richting huis.
Toen ik bijna de wijk uit was zag ik ineens een medevogelaar staan die ik kende en die naar een boom stond te kijken met zijn verrekijker. “Daar zit hij, in die kronkelwilg, zei hij lachend” En ja hoor, daar was de pestvogel. Ik had mijn kijker nog niet voor mijn ogen toen het beestje opvloog en in een andere boom ging zitten met vol tegenlicht. Helaas moest ik met de kleine naar huis en het was dus kort maar krachtig, maar ik had mijn pestvogel!

Een tweede kans

Het mooie weer van vanmorgen plus het feit dat de pestvogel inmiddels in dezelfde tuin op de vuurdoorn bleef foerageren, lokte me weer naar buiten, maar nu met een camera! Toen ik aankwam waren er al weer andere vogelaars aanwezig en de pestvogel zelf zat op een muurtje. Ik heb de vogel mooi kunnen vastleggen en ik moest toen ik daar stond weer even aan mijn vader denken. Hij was er graag bij geweest!

Nu moet ik jullie natuurlijk ook nog even meegeven waarom het een pestvogel heet  De pestvogels zijn wintergasten uit het hoge Noorden en afhankelijk van het voedselaanbod komen ze in meer of mindere mate deze kant op. Soms is er dan sprake van een invasie (dit jaar niet overigens). In de middeleeuwen geloofde men dat deze vogels de pest meenamen, waar vervolgens enorme aantallen mensen aan overleden. Dat is natuurlijk niet zo. Kijk maar eens hoe mooi hij is ondanks zijn duistere naam!