Over natuur en bewustzijn

Wat is bewustzijn?

Sinds kort is “Over natuur en bewustzijn” de nieuwe ondertitel van mijn website. NatuurbeLEEFing begon ooit als mijn site voor coachingsactiviteiten en transformeerde daarna in een blog over de natuur. En dan met name over mijn activiteiten als vogelaar.

Nu is het tijd voor de volgende stap. De natuur blijft als vanouds een belangrijk onderwerp in mijn blog want die liefde is er nu eenmaal. Bovendien ben ik nog steeds actief met diverse telprojecten waar veel leuke dingen over te vertellen zijn,
Maar er is ook al heel lang een andere belangrijke interesse van me die nu de ruimte verdient te krijgen. Ik heb dat bewustzijn genoemd. Wat hebben de natuur en bewustzijn met elkaar te maken vraag je je misschien af?

Bewustzijn is een ruim begrip in dit verband. Tenminste, zo zie ik het. Het begrip bewustzijn kan ik op een aantal manieren beschrijven.

Ten eerste gaat het over bewust Zijn. Met aandacht dus voor wat je doet, denkt en voelt. Hoe je adem haalt. Leven in het Nu.
Komt dit je enigzins bekend voor? Inderdaad, dit begrip van bewustzijn kom je ook in de populaire levensmethodiek mindfullness tegen.

Ten tweede is Bewustzijn het spirituele begrip waarin bewustzijn naar de Ene, het Al, God, de oerkracht en die vele andere benamingen naar verwijzen. Dat wat aanbeden wordt zeg maar. In dit verband kan bewustzijn ook de spirituele groei betekenen van ons huidige bewustzijnsniveau in de 3d dimensie naar de hogere dimensies zoals 5d. Dat is misschien even een sprong en ik kan me voorstellen dat dit erg snel gaat. Om het even kort te beschrijven stel je maar eens voor dat het bewustzijn van de mens waar we nu zijn door evolueert naar het niveau van de Ene, het Al of God. bewustzijn is dan terug in zijn oorsprong: Bewustzijn. Tenslotte zijn we allemaal een deel van het Geheel en hoe beter je je daar van bewust bent des verder groei door in bewustzijn. Het thema van de overgang van de 3d realiteit naar een 5d realiteit kom je nu veelvuldig tegen in spirituele kringen en media.

Als laatste gaat bewustzijn ook over het vergroten van je blikveld. Het kijken door de sluiers heen. De open mind. De helikopterview of waarnemer. Dus het in ogenschouw nemen van alles wat er is, zonder je te beperken door angsten, overtuigingen, oordelen en conditioneringen.

Uiteindelijk zijn al deze vormen van bewustzijn aan elkaar verbonden. Het zijn uitdrukkingen van hetzelfde. Ik vind het echter prettig ze op deze manier te omschrijven zodat je kunt begrijpen waarom ik over bepaalde onderwerpen schrijf.
Ik zal van alle drie de vormen van bewustzijn een kort voorbeeld aanhalen.

bewust Zijn

Met aandacht voor wat je doet, denkt, voelt en waarneemt. In onze maatschappij met een overdaad aan prikkels en de nadruk op het denken en doen vliegen we door het leven. De hectiek van het bestaan heeft ons volledig in zijn greep. Wat is er gebeurd met ons vermogen tot voelen of intuïtie? Het vermogen om in contact te zijn met de natuur en Jezelf? Onze manier van leven heeft zelfs het gebruik van onze zintuigen beperkt. Met name dat wat we wel eens ons zesde zintuig noemen.

Een voorbeeld.: doordat we de hele dag druk zijn op onze schermpjes hebben we het vermogen verloren om waar te nemen. Te kijken en werkelijk te zien wat er is. Om met aandacht in je op te nemen wat er om je heen gebeurt.
Neem nu het gebruik van je ogen. Ik ben toch niet blind hoor ik je al denken. Of: ik heb geen bril nodig hoor! Dat bedoel ik dus niet.
Als vogelaar speur ik de lucht altijd af, dat is nu eenmaal een afwijking van me. En als ik naar boven kijkt in de blauwe lucht, zie ik vaak in eerste instantie niets. Pas als ik mijn ogen focus op de diepte, kan ik die roofvogel op hoogte en ver weg zien rondcirkelen. Het is maar zelden dat andere mensen die vogel dan ook zien. Met wat oefening kun je het vermogen in de diepte te zien gewoon weer leren. Het vermogen tot waarnemen met je ogen is afgenomen omdat je ze niet meer gebruikt. Met enige oefening zie je die roofvogel echt wel hoor en ben je in staat veel meer van de wereld om je heen te ontdekken!

Op de Edese Heide vlogen deze voorjaars mestkevers rond met opvallend paars in de vleugels. Van zo dichtbij zie hoe mooi die paarse randjes op zijn schild en pootjes zijn. Maar dan moet je wel even de moeite te nemen ze te bekijken van dichtbij.

De wereld om ons heen en dan bedoel ik met name de natuur zijn we ons niet meer gewaar. We fietsen, sporten en wandelen graag, maar zijn vooral bezig met de prestatie of de conversatie. Wie ziet nog die fraaie bloemen, hoort de vogels zingen, voelt de wind op je huid of ruikt de bloesem in de bomen? Weinigen helaas. Toch is dit een wezenlijk onderdeel van ons Zijn. Het is de wereld waar we onderdeel van uitmaken, onlosmakelijk mee verbonden zijn.

Vertragen. vertragen, vertragen. Sta stil en luister. Sta stil en voel. Sta stil en ruik. Sta stil en kijk………natuurbeLEEFing……….

De Ene, God en die vele anderen

Bewustzijn met een hoofdletter. Er zijn veel namen gegeven aan datgene wat uiteindelijk hetzelfde beschrijft. De oorsprong en het begin van alles. Dat wat alles heeft geschapen zo je wilt. Of je dat nu als een energie duidt of er een persoonlijkheid van maakt, doet niet ter zake. Voor iedereen resoneert dat op een andere manier. Het is het concept dat je gebruikt om de verbinding te maken met de Ene, God of een van die vele andere namen. Spiritualiteit en religie liggen wat dat betreft in elkaars verlengde. Religie bedient zich alleen meer van een organisatie, een identiteit en van rituelen.

Wat ik zelf een heel mooi begrip van Bewustzijn in combinatie met de natuur vind, is de heilige geometrie. Hierin kan je zien hoe het Bewustzijn zich uitdrukt in het leven en de kosmos. Bewustzijn en de natuur zijn één. Een bijzonder boeiend, maar ook complex onderwerp. Dat komt met name door het wiskundige element. Om je er enig zins mee bekend te maken, volgt hier een kleine inleiding.

Bron: De geometrie van de Schepping, D. Melchizedek

De bovenstaande illustratie geeft kort de eerste stappen weer van hoe het Bewustzijn (hier de Geest) zich uitdrukt.

Stel je eerst voor dat er niets is behalve het Bewustzijn (hier de Geest) zelf. Er is nog geen schepping: geen materie, geen tijd, geen ruimte. Dan ontstaan de volgende stappen (feitelijk in 3d):

  • Fig 1: de Geest begint bewustzijn om zich heen te projecteren, telkens op gelijke afstand waardoor een cirkel ontstaat. Het oppervlak van de cirkel is de creatie. Binnen en buiten de cirkel is er niets.
  • Fig 2: Dan verplaatst de Geest zich naar het oppervlak van de cirkel op een specifiek punt doet vervolgens hetzelfde als in Fig 1. Het ontstane figuur wordt de vesica piscis genoemd. Het is het ontstaan van het licht.
  • Fig 3: Het proces herhaalt zich nog tweemaal
  • Fig 4: Uiteindelijk ontstaat deze bloem die het levenszaad wordt genoemd. Dit patroon kan nog verder worden uitgewerkt waardoor de levensbloem ontstaat, een symbool dat je al in de Oudheid, bijvoorbeeld bij de Egyptenaren, kunt terugvinden. Dit is het scheppingsproces zoals beschreven in vele oude geschriften zoals het boek Genesis.
Gewone oeverlibel. De phi-ratio is terug te vinden in het ontwerp van dit insect.

Vanuit de levensbloem zijn vijf geometrische basisvormen te ontdekken die in combinatie met getallen zoals de phi ratio, de Gulden Snede en de Fibonacci reeks aan de basis staan van alle patronen in de kosmos, het leven en de muziek. Het menselijk lichaam is volgens deze principes opgebouwd, maar ook een bloem of een boom. Dus samengevat: de hele schepping is vanuit deze principes te herleiden en begint met de bovenstaande illustratie. Nieuwsgierig geworden?

De open mind

Het afgelopen jaar is ons leven beheerst door de Corona-crisis. De volgende crisis ligt al op de loer. Sterker nog, die is er al tientallen jaren: de klimaatcrisis.
CO2 is de aanjager van dit alles en daar wordt nu meer en meer op ingezet. CO2 veroorzaakt de opwarming van de aarde. Om dit te voorkomen worden allerhande oplossingen aangedragen die een transitie mogelijk maken: fossiele brandstoffen vaarwel zeggen en als alternatief wind, zon en andere energievormen gaan toepassen, Een andere oplossing is de uitstoot van CO2 beperken door emissierechten uit te geven aan de industrie. Deze emissierechten kunnen worden verhandeld door bedrijven onderling. Dit zou de industrie moeten stimuleren tot een versnelde afbouw van de uitstoot. Zou. De lage prijs van de emissierechten heeft de afgelopen jaren niet tot een stimulans geleid. De transitie naar nieuwe energievormen gaat met horten en stoten. De ideale oplossing is er eigenlijk niet.

Het bovenstaande verhaal is wat je in de krant en de reguliere media zult aantreffen. Dit is wat we kennen. Is dit dan ook alles wat er over het onderwerp klimaatcrisis te vertellen is?Wijzen alle neuzen van bijvoorbeeld de wetenschap dezelfde kant op?
Nee, zeker niet. Wetenschappers zijn het echt niet allemaal eens over de oorzaken van de opwarming van de aarde. Die kant van het verhaal wordt helaas minder belicht. Onderstaande video schetst een ander beeld.

De video geeft een heel andere invalshoek te zien die op zijn minst interessant is. Het klimaat is een dynamisch systeem en onze waarnemingen beperkingen zich tot een relatief kort tijdvak in de geschiedenis.
De aarde heeft meerdere langdurige cycli zoals de video laat zien en de invloed daarvan kennen we nog niet goed genoeg. Het aandeel van alleen CO2 in het verhaal van de opwarming van de aarde zou dus wel eens heel anders kunnen zijn.

Zou een andere reden voor klimaatverandering dan ook de maatregelen ter voorkoming er van ter discussie stellen? Voor wat betreft het aandeel van de mens in de klimaatcrisis maakt dat naar mijn mening niet uit. Vervuiling en uitstoot op welke manier dan ook zijn nooit goed voor ons en de aarde en daar moeten we zo snel mogelijk afscheid van nemen. Bovendien beperkt zich de discussie nu vaak tot alleen het klimaat maar dat is maar één onderdeel van de problematiek. Denk ook maar aan: bomenkap, plastics in de natuur, verlies aan biodiversiteit en overbevissing. Eigenlijk de overmatige exploitatie van de planeet.

Mocht de opwarming van de aarde een andere oorzaak of misschien meerdere oorzaken hebben, dan heeft dat wel invloed op de keuze van onze maatregelen. Die keuzes hebben een enorme impact op ons sociale leven, de structuur van onze maatschappij, het landschap en onze economie. Erg belangrijk dus om die keuzes goed te kunnen maken.

Door een open mind te houden voor alle informatie groeit je bewustzijn. Dat maakt de beleving en ervaring van onderwerpen en situaties heel anders en kan daarmee veel invloed hebben op de opvattingen en emoties die je er bij ervaart.
Neem bijvoorbeeld de emotie angst. Angst is heel krachtig en we zijn er erg vatbaar voor. Geen emotie lijkt ons zo makkelijk in de greep te krijgen als angst. Angst verlamd en is een slechte raadgever, dat weten we allemaal.
Een groeiend bewustzijn kan er voor zorgen dat angst je niet of veel minder makkelijk in zijn greep krijgt. Het zorgt voor relativeren en rust. Dat is wat ik belangrijk vind.

Ik zal je in toekomstige artikelen meer onderwerpen laten zien die vanuit andere invalshoeken dan je gewend bent, kunnen worden bekeken.

MAS telling in het Wezelse Veld

Wat is MAS?

Het Wezelse Veld is mijn favoriete plek om tellingen te doen in mijn woonplaats. Het is een buitengebied met grasland, landbouw en veel groen in de vorm van bos en struweel dat behoorlijk rijk is aan vogels. Inmiddels doe ik daar jaar rond meerdere soorten tellingen die op deze site al beschreven staan. De laatste toevoeging is de zogenaamde MAS telling: Meetnet Agrarische Soorten.

De doelstelling van MAS is een broedvogel monitoring in agrarisch gebied. Voor zo ver mij bekend wordt dat rondom Wijchen nog nergens gedaan. Voor het Wezelse Veld is het een logische aanvulling om jaar rond tellingen te kunnen doen en data te verzamelen. Gedurende vier telrondes in het voorjaar worden de aanwezige vogels geteld en ingedeeld naar broedactiviteiten. Het gaat hier alleen om soorten aan de grond, bomen en struiken.

Het Steegje

De tellingen

Een MAS telling wordt opgebouwd door minimaal vijf telplots te selecteren via een digitale kaart bij SOVON. Daarop is Nederland in feite in een raster verdeeld waarbij je de plots selecteert die voor jou van toepassing zijn. Mijn telplots zijn te vinden bij:

  • Het Steegje: aan het eind van dit doodlopende straatje
  • Wezelse Plas: op iets meer dan de helft van het schouwpad langs de Woeziksche Leigraaf
  • Bouwhofstraat: aan het eind van dit doodlopende straatje
  • Wezelsche Veldweg: ter hoogte van het Uiversnest
  • Hoek Wezelsche Veldweg en Broekstraat

Rondom het telpunt ligt een cirkel met een straal van driehonderd meter waarbinnen je de waarnemingen invoert. Een voorbeeld van een telplot zie je hieronder.

In een tijdsbestek van tien minuten worden de waarnemingen genoteerd door een stip te plaatsen op de kaart en deze van een broedcode te voorzien. Die kan variëren van een soort ter plaatse maar niet gebonden aan die plaats (en geen broedlocatie) zoals een kraai aan de grond tot aan de nesttactiviteit of nestvondst van broedende soorten zoals de kievit.

De soorten

In 2020 heb ik de MAS telling voor het eerst gedaan en nu moeten we nog één ronde in dit jaar. Wat heeft dat opgeleverd?

Op de eerste plaats zijn er opvallende verschillen tussen de telplots. Het landschap is ook overduidelijk niet gelijk. Zo zijn het Steegje en de Bouwhofstraat het meest op een mengeling van landbouw en grasland gericht met daartussen slootjes en een leigraaf. Begroeiing is er nauwelijks. De andere plots bestaan met name uit grasland en hebben ook struweel, lanen en zelfs bos en een plas. Je kunt je voorstellen dat de weidevogels en agrarische soorten met name in de eerstgenoemde plots voorkomen.

Grote bonte specht bij de Wezelse Plas

Zo zijn er diverse paartjes kieviten te vinden. Omdat ik niet integraal tel, schat ik een paartje of acht. Daarnaast zijn er ook scholeksters te vinden. Dat de kieviten er broeden leidt geen twijfel, het broedsucces is een ander verhaal. Bekend is dat de kievit het moeilijk heeft. Ze doen meer en meer broedpogingen op de kale akkers in het vroege voorjaar en de eerste leg gaat al vaak verloren als de boer zijn land gaat bewerken. Of de scholekster er broedt weet ik niet. Er zijn wel meerdere broedende paartjes te vinden op het nabij gelegen industrieterrein Bijsterhuizen. Het kan zijn dat die paartjes in het Wezelse Veld foerageren.

De wulp heb ik inmiddels ook aangetroffen, maar van broedpogingen is mij niets bekend. De waarnemingen zijn daarvoor ook wel erg incidenteel.
Dan heb je nog soorten als de roodborsttapuit en grasmus die je algemeen tegenkomt in het buitengebied. Ook deze soorten broeden hier ongetwijfeld. De gele kwikstaart, een andere bekende soort van het agrarisch gebied, vind ik maar op één telplot: de Bouwhofstraat. Aangezien er vaak vroeg gemaaid wordt, heb ik mijn twijfels over broedpogingen, laat staan broedsucces. Dit jaar werd er veel later gemaaid door het lange koude en natte voorjaar. Of dat een voordeel is geweest weet ik niet.

Roodborsttapuit mannetje

De leukst aangetroffen soorten zijn onder andere een nachtegaal bij de Wezelse Plas. Zowel in 2020 als 2021 op dezelfde plek. Helaas betreft het hier voor zover mij bekend een ongepaard mannetje dat verschillende weken ter plaatse is gebleven .
Dan is er uiteraard het patrijzenpaar aan de Bouwhofstraat. Een prachtige ontdekking want dit is het eerste paar aan de noordkant van Wijchen in misschien wel vijfentwintig jaar. Ik verwijs hiervoor ook naar het artikel: Patrijzen op de grens tussen Wijchen en Beuningen. Het paar heb ik voor het laatst op 16 april waargenomen. Daarna is het perceel met (ik denk) wintertarwe ondergeploegd en is er mest uitgereden en overal gemaaid. Een behoorlijke verstoring dus en inmiddels is het broedseizoen aangebroken. Geen idee nog waar ze nu zijn. Ik vermoed nog wel in de buurt.
Rond die zelfde plek heeft ook langere tijd een tweetal tureluurs rondgehangen. Die heb ik sinds de genoemde werkzaamheden niet meer gezien en als het al een paar betrof vermoed ik geen broedpoging. Bij de laatste telling verbleef er een kleine plevier, ook zo’n leuke soort!

Geul in landbouwperceel Bouwhofstraat waar de tureluurs zich ophielden. De kleine plevier is nog net zichtbaar.
De beide tureluurs

In het grasland en langs de oevers van de sloten zijn uiteraard de bekende soorten te vinden zoals grauwe gans, wilde eend, krakeend en meerkoet. Deze broeden er ook. De enige bijzonderheid in deze soortengroep is een paartje mandarijneenden dat verblijft bij de Wezelse Plas. Dit zijn zeer vermoedelijk ontsnapte exemplaren van de nabijgelegen boerderij de Kavel.

De blauwe reiger wordt ook regelmatig waargenomen en hiervan is een broedkolonie bekend in het Leurse Bos op een locatie dichtbij de kruising Wezelsche Veldweg en Broekstraat.

Samenvattend

De MAS tellingen hebben tot nu toe geen verrassingen opgeleverd behalve het paartje patrijzen. Van dit paartje heb ik wel de verwachting dat ze zijn gaan broeden in het telgebied. De komende maanden zullen uitwijzen of dit het geval is geweest. Hopelijk zijn de werkzaamheden niet te verstorend geweest.
De tureluurs zijn wel langere tijd aanwezig geweest, maar daarvan denk ik niet dat er een broedpoging is geweest omdat ze tijdens de broedtijd niet meer zijn waargenomen. Opvallend is wel dat ze er al twee jaar op rij zijn geweest. Zeker een soort om goed in de gaten te houden.

Naast de meerdere paartjes kieviten zijn er alleen algemenere soorten te vinden in de telgebieden die passen bij de inrichting zoals bos, struweel en grasland. De gebieden lenen zich ook niet echt voor grote en bijzondere aantallen agrarische soorten. De meeste percelen zijn daarvoor te droog en te intensief beheerd.

Desondanks is het toch leerzaam om te zien welke soorten er gedurende het jaar in het gebied rondom de Wezelse Plas en het Wezelse Veld zich ophouden. Zeker als er een aantal jaren data worden verzameld zijn hier hopelijk trends te ontdekken. Bovendien zijn de data ook bruikbaar als er over herinrichtingsplannen zou worden nagedacht.

Denk niet wit, denk niet zwart…

Ik weet niet hoe het voor jou is, maar het afgelopen jaar is voor mij behoorlijk verwarrend geweest. Het gaat uiteraard om alle gebeurtenissen rondom het corona-virus waar we mee geconfronteerd zijn geweest: lock-downs, mondkapjes, winkelsluitingen, een avondklok en vaccinaties. En dit is nog maar een greep uit de collectie.

De berichtgeving over dit alles heb ik in de breedste zin gevolgd. Ik ben nu eenmaal een nieuwsgierig mens en ik hou van een open mind. Dus van de NOS, Nieuwsuur en de bekende talkshows tot aan Maurice de Hond, Café Weltschmerz, de Nieuwe Wereld en de Trueman Show. Ook dit lijstje is verre van volledig.
Een bak aan informatie dus van de heersende algemene opinie tot aan de wappies. Wat moet je daar dan mee? Kun jij er nog wijs uit? De een beweert dit en de ander dat. Er wordt lustig gestrooid met wetenschappelijke onderbouwingen, al dan niet geplukt uit de oneindige wijsheid van het internet. En als dat dan toch niet in je straatje past dan ga je het debunken (wat een woord). Wederom inclusief wetenschappelijke onderbouwing. Oftewel alles is waar en tegelijk is er niets waar. De waarheid is overal en van iedereen. Succes!

Al die verschillende meningen en invalshoeken zijn op zichzelf helemaal geen probleem. Sterker nog, die zouden juist bij moeten dragen aan de oplossing. Voor zo ver er sprake is van een probleem uiteraard. Zo lang elke mening gerespecteerd en besproken kan worden is dat de meest optimale situatie. Consensus bereiken is dan misschien een nog grotere uitdaging, maar in ieder geval is het hele spectrum aan bod geweest.
De meningen lijken zich echter meer en meer naar twee kampen te bewegen: de algemeen heersende opinie tegenover de complottheorie aanhangers en de wappies.
De discussie krijgt steeds meer een duaal karakter: wit tegenover zwart. Eigenlijk niet meer dan logisch in een duale wereld. Ik weet niet hoe dat bij jou werkt, maar ik denk niet zo zwart/wit. Er is in beide kampen wat te halen zeg maar, zeker als je vragen hebt.
Beide partijen zullen het vermoedelijk nooit eens worden, daarvoor zijn de verschillen wel heel groot. Gevangen in hun eigen web van overtuigingen, meningen en gedachten. Hun eigen bubbel.
Ik hoor nog al eens dat de waarheid in het midden ligt. In dit geval dus zwart/wit. Het compromis. In de praktijk is het compromis echter vaak een onwerkbare draak. Dus of daar de oplossing ligt om de partijen bij elkaar te krijgen, vraag ik me af. Deze hele situatie met betrekking tot polariteit gaat met name over ons denken en ons ego: het hoofd. Het gaat weinig over voelen en intuïtie: het hart.

Mijn vrouw en ik praten vaak over de polariteit en de verschillende invalshoeken op het afgelopen corona-jaar. Op een dag verscheen deze situatie als een afbeelding in mijn hoofd. Op een lijn genaamd polariteit staan de twee kampen op de uiteinden van de lijn. In het midden van de lijn staat het compromis. Boven het compromis plaatste ik het overstijgende midden: de helikopterview vanuit een groter bewustzijn. Er ontstaat dan een driehoek. Een van de basisfiguren uit de heilige geometrie.
Zo bleef dat enige tijd in mijn hoofd hangen. Maar het was niet af. Totdat ik de afgelopen week een video aan het kijken was waarin Flavio Pasquino van blckbx tv werd geïnterviewd. Flavio refereerde daar aan het nummer Zwart Wit van Frank Boeijen met de tekst: “denk niet wit, denk niet zwart, denk niet zwart wit, maar de kleur van je hart”. Volgens hem een spot on samenvatting dat al die meningen op zichzelf niet zo belangrijk zijn maar wel het leven vanuit het hart, ons gevoel. Dat wat ons allemaal verbind. “Dank je Flavio, hij is inderdaad spot on!”

Toen ik die zin hoorde van Frank Boeijen viel het voor mij allemaal op zijn plaats en kon ik de driehoek afmaken. De songtekst paste er perfect op. Kijk maar naar de afbeelding boven aan dit artikel. Op de lijn polariteit staan nu wit (liefde) en zwart (angst) op de uiteinden met zwart wit in het midden op de plaats van het compromis. Het hart vormt de bovenste punt van de piramide.
De onderste lijn van de piramide vormt eigenlijk een x-as waarop je de polariteit kunt aflezen en is daarmee tevens een afspiegeling van onze duale wereld. De y-as is de beweging naar de top van de piramide. Deze as laat het groeiende bewustzijn zien.
De piramide is ingekleurd waarbij je ziet dat het groen oplost naar wit naarmate je dichter bij de punt van de piramide komt. Dit kun je zien als de weg die we afleggen van onze huidige 3d dimensie (onderste lijn van de piramide met de grootste dichtheid) naar de 5d dimensie. Dan zijn we weer terug zijn in het licht en uit de vorm. En let vooral ook op de eenwording vanuit de vorm van de piramide. Alles eindigt in een punt: het hart, liefde en het licht.

Dit is voor mij de betekenis van deze afbeelding: het laat onze huidige staat van Zijn zien (x-as) , maar tevens de weg naar ons nieuwe Zijn (punt van de piramide). Hoe verschillend we ook zijn, als we kunnen groeien in bewustzijn zijn we in staat al onze verschillen te overbruggen. Sterker nog, onze verschillen verdwijnen vanzelf. Denk je eens in hoe anders de wereld zal zijn als alles vanuit liefde ontstaat. Er ontstaat volledige vrijheid. Geen beperkingen en alle ruimte om te creëren.
Bewustzijnsgroei is onze eigen keuze. We leven tenslotte op een planeet met vrije wil. Wij maken onze eigen keuzes. en creëren daarmee onze eigen werkelijkheid. Zelfs in situaties waarin we denken geen keuze te hebben maken we een keuze. Ook al voelt het niet als een keuze. In deze tijd is de toenemende polariteit een keuze geworden tussen leven in angst of in liefde? Wat is jouw keuze? Ik weet het wel.

Patrijzen op de grens van Wijchen en Beuningen

De grens

Zoals jullie kunnen lezen op deze site werk ik mee aan de vrijwillige patrijzeninventarisatie binnen de Gemeente Wijchen. De telgebieden zijn geconcentreerd tussen Balgoij en Batenburg langs de Maas en de kernen Hernen en Bergharen. Er is een opvallend landelijk gebied wat niet wordt geteld: Leur. Dit gebied grenst aan wat nu geteld wordt en is in het verleden ook geteld. In het jaar van de Patrijs in 2012 heb ik dat zelf nog gedaan. Zonder resultaat helaas, er zijn nooit waarnemingen gedaan en dat is ook de reden dat er niet meer wordt geteld. Het gebied is nu vacant. Jammer, want het gebied rond Leur biedt nog wel mogelijkheden voor patrijzen zou je zeggen.

Een eindje verderop naar het noorden kom je in het Wezelse Veld. Dit is het gebied waar mijn telpost zich bevindt. Hier zijn ooit twee waarnemingen gedaan: in 1991 en de laatste in 2014. Al weer zeven jaar geleden dus. De laatste waarneming betrof een paartje bij de Wilhelminalaan die langs het industrieterrein Bijsterhuijzen loopt. Daar waar nu de uitbreidingsplannen van Bijsterhuijzen worden voorbereid.

Deze waarnemingen stammen vermoedelijk van een populatie die zich bevindt op de grens tussen Wijchen en Beuningen. Deze grens wordt gevormd door de Nieuwe Wetering. Langs de Nieuwe Wetering zijn de volgende deelgebieden te vinden zoals die worden gebruikt op de site waarneming.nl:

  • Wezelse Veld (Wijchen)
  • Het Broek (Beuningen)
  • Beuningse Veld
  • Ewijkse Velden
  • Ewijkse Broek

Mijn interesse

Ik woon aan de noordrand van Wijchen en ben daardoor regelmatig te vinden in het gebied tussen Beuningen en Wijchen. Er zijn behoorlijk wat vogels te vinden. De waarneming van 2014 in het Wezelse Veld trok destijds mijn aandacht. Een jaar daar voor had ik langs de Elzenpas (Ewijkse Velden) een koppeltje langs de weg zien zitten. Blijkbaar zaten er in dat gebied nog patrijzen! Na mijn deelname aan het Jaar van de Patrijs en het inventarisatiewerk in de Gemeente Wijchen heeft de patrijs wel een speciaal plekje bij me gekregen. Daarom begon ik regelmatig het gebied tussen Wijchen en Beuningen na te speuren of ik meer vogels kon ontdekken. Ik was met name benieuwd hoeveel vogels het zou betreffen en of je nog van een populatie zou kunnen spreken. En nog belangrijker: zou deze populatie ook nog binnen de Wijchense gemeentegrenzen te vinden zijn?

Dat er nog wel patrijzen waren bleek met name in 2015 toen er diverse waarnemingen werden gedaan door een andere waarnemer in het gebied Beuningse Veld. Mijn speurtochten bleken behoorlijk vruchteloos. Na een aantal jaren speuren en het afspelen van geluid had ik nog geen enkele waarneming. We hebben het dan over de jaren 2014 tot en met 2020. Pas in 2019 had ik stom toevallig een paartje dat op de loop ging op de kruising Wilhelminalaan en de Elzenpas. Overigens heb ik mijn speurtocht met name geconcentreerd op het gebied langs de Wilhelminalaan en de Elzenpas. Daar komen de meeste waarnemingen vandaan.

De waarnemingen

Het lijkt me zinvol de waarnemingen binnen de genoemde gebieden op een rijtje te zetten:

19781991199920062008201320142015201620172018201920202021
Wezelse Veld11
Het Broek21111
Beuningse Veld1811
Ewijkse Velden211
Ewijkse Broek111
Waarnemingen per deelgebied per jaar

De waarnemingen concentreren zich in het tijdvak 2013 tot en met 2016 met een duidelijke piek in 2015. De waarnemingen in dat jaar zijn allemaal in een klein gebied gedaan. Ruwweg rond de al eerder genoemde kruising tussen de Wilhelminalaan en de Elzenpas. Zaten er destijds meer patrijzen en is de populatie nu vrijwel verdwenen? Moeilijk te zeggen. De gebieden zijn in de jaren voor het tijdvak 2013 tot en met 2016 waarschijnlijk niet regelmatig onderzocht. Dat betekent dat er een populatie heeft kunnen zitten die niemand waarnam. De laatste jaren is dat anders, maar ik vind ze dus vrijwel niet. Gaat het om enkele exemplaren die in 2015 regelmatig zijn waargenomen? Opvallend is dat er recent op 22 februari 2021 weer een waarneming van 6 exemplaren is gedaan in het Beuningse Veld! Mijn eerste poging om dit groepje zelf waar te nemen is helaas mislukt.

Het Beuningse Veld

Tijd om de waarnemingen in het Beuningse Veld van 2015 verder onder de loep te nemen. Op de bijgevoegde kaart zijn alle waarnemingen ingevuld die zijn gedaan in de vijf genoemde gebieden. Ter completering heb ik echter ook het knooppunt Neerbosch bijgevoegd en Woezik-oost.

De waarnemingen in de laatste twee jaar zijn blauw gekleurd, de rest is allemaal ouder.

Er zijn drie duidelijke concentraties te vinden:

  • Beuningse Veld (westkant Het Broek)
  • Woezik Oost
  • Knooppunt Neerbosch (oostrand Beuningen)

Het betreft vrijwel allemaal oude waarnemingen in deze gebieden en de concentraties zijn dan ook nagenoeg verdwenen. Rondom het Knooppunt Neerbosch (direct langs de snelweg) worden nog wel incidenteel waarnemingen gedaan en zeer recentelijk dus ook weer in het Beuningse Veld. Ze zijn dus nog niet verdwenen!

De waarnemingen in het Beuningse Veld betreffen met name paartjes in het voorjaar van 2015 en een groep van 4 tot 6 exemplaren in het najaar en winter van dat jaar. Wat mij betreft is dat altijd dezelfde groep die zich in dat gebied heeft opgehouden. De laatste recente waarneming bevindt zich hier ook. Dat zou dus kunnen betekenen dat ze er nog altijd zijn geweest maar zeer lastig te vinden.

Wijchen

En wat betekent dit dan voor Wijchen? Daar is dit hele onderzoek uiteindelijk om te doen. Is er nog een mogelijke populatie aan de noordkant van Wijchen? De data geven aan dit antwoord een duidelijk nee is (helaas). Er zijn echter nog wel wat patrijzen te vinden niet ver van de grens af, maar dit zijn zeer kleine aantallen die soms jaren niet worden gezien. De kans dat deze dieren de Nieuwe Wetering oversteken is gering.

Het is wel de moeite waard om het in de gaten te houden door incidenteel een telling te doen. Het Wezelse Veld bezoek ik regelmatig, dus dat gebied is gedekt. Het gebied rondom de Woeziksche Leigraaf dat grenst aan de Nieuwe Wetering is ook nog interessant. Aan de overzijde van de Nieuwe Wetering worden langs de Ficarystraat namelijk incidenteel nog waarnemingen gedaan rondom een boerderij. Op 24 en 28 februari 2021 heb ik een tweetal rondes gemaakt om hier een begin mee te maken. Nog zonder resultaat helaas.

Conclusie

De centrale vraag was en is natuurlijk: is er een patrijzenpopulatie te vinden op de grens tussen Wijchen en Beuningen?

In het verleden is die er vermoedelijk wel geweest. Kijkend naar de kaart met waarnemingen zie je dat er patrijzen in Woezik Oost te vinden waren en ook aan de andere kant van de Nieuwe Wetering. Voor de komst van het industrieterrein Bijsterhuijzen zullen die populaties ongetwijfeld groter zijn geweest en wellicht met elkaar in contact.

Heden ten dage zijn er alleen nog restpopulaties te vinden binnen de Beuningse gemeentegrenzen. Aan de Wijchense kant van de Wetering is er niets meer te vinden. Dat is jammer, maar het is wel de moeite waard om waarnemingen te blijven doen om te zien hoe de patrijzenstand zich ontwikkelt. En wie weet duiken ze dan ook nog eens bij ons in Wijchen op. Laten we het hopen! Rondom de Wezelse Plas zijn er nog best leefbare omstandigheden en dat is helemaal niet ver van de laatste waarneming verwijderd.

Update: 18 maart 2021

Tja, het kan snel gaan in het leven. Dit stuk staat nu een week of drie online en de inhoud is inmiddels achterhaald! Mijn laatste zin in de conclusie betrof de geschikte leefomstandigheden rondom de Wezelse Plas en zie daar:

Vanmiddag, tijdens een rondje door het Wezelse Veld ontdekte ik een paartje patrijzen in een akker met wintertarwe. En zoals te lezen in de conclusie is dat niet ver verwijderd van de laatste waarneming op de Ficarystraat. Dus toch!

Vermoedelijk is dit een paartje dat in de groep van 6 heeft gezeten van de genoemde laatste waarneming. De voorliefde van patrijzen voor percelen met wintertarwe is bekend en dit is het enige perceel in een redelijke omtrek. Niet geheel toevallig lijkt me.

Maar we hebben nu dus weer een paartje aan de noordkant van Wijchen. Nu is het zaak dit paar proberen te volgen en te zien of het tot broeden en hopelijk tot nakomelingen komt.

Patrijzen tellen in Wijchen

Patrijzentelling

Voor het tweede jaar op rij heb ik deelgenomen aan de patrijzentelling in de gemeente Wijchen. Deze telling is onderdeel van een landelijk project waaraan onder meer Stichting Landschapsbeheer Gelderland en SOVON aan meewerken. Het project loopt nu sinds 2018 en op deze manier wil men vaststellen hoe groot de populatie van de patrijzen nog is en welke beheersmaatregelen kunnen worden genomen om die populatie te beschermen. Het gesubsidieerd inzaaien van akkerranden is daar een voorbeeld van.

Patrijs man Niftrik

De gemeente is opgedeeld in kleine deelgebieden die toegewezen worden aan een vrijwilliger die daar de telling voor dat seizoen voor zijn of haar rekening neemt. Voor aanvang hebben de vrijwilligers een training kunnen volgen.
De telling is opgedeeld in 3 telronden tussen half februari en eind april. Per telronde dient er minimaal een dag- en een avondbezoek te worden gedaan. Bij het avondbezoek mag dan ook geluid worden gebruikt om een reactie van de patrijzen uit te lokken. Mijn telgebieden zijn Niftrik en Knooppunt Bankhoef die ik samen doe met M. In 2019 hebben we beiden gebieden samen geteld en dat bleek erg intensief. Daarom hebben we er dit jaar voor gekozen om ieder een gebied voor onze rekening te nemen en daar waar we kunnen samen te tellen. Ik heb het Knooppunt Bankhoef voor mijn rekening genomen.

Knooppunt Bankhoef

Het telgebied Knooppunt Bankhoef is gelegen aan de oostkant van de A50 en dan aan de weerszijden van de A326 die daar op aansluit. Het Knooppunt Bankhoef is een lastig gebied om te tellen. Daar zijn meerdere redenen voor. De eerste is dat het erg veel landbouwgrond betreft. Op de kale akkers in het vroege voorjaar is het lastig speuren naar de goed gecamoufleerde patrijzen. Al helemaal als je die stukken grond moet afspeuren met een telescoop omdat de afstanden groot zijn.
Als je dan ook weet dat er vrijwel geen patrijzen zijn in dit gebied en die dan ook nog meestal in het gras of wintertarwe zitten, dan hebben we de tweede reden te pakken. Ook dit jaar bleek het weer een lastige klus.

Patrijs vrouw Niftrik

Het vorige seizoen leverde twee territoria op, maar daarvan was er maar een met meerdere duidelijke waarnemingen. Een bekende plek waar al meerdere jaren waarnemingen vandaan komen, al zijn het er weinig. In het afgelopen najaar was alle opslag gekapt in een belangrijke droge greppel en ik was dan ook benieuwd of we daar dit jaar ook weer een territorium konden vinden.

De eerste telronde

Bankhoef

Eind februari spraken M. en ik samen af voor de eerste telronde bij Bankhoef . Ik had zelf al een rondje gedaan op een eerdere datum, maar zonder succes. Vol verwachting begonnen we aan het nieuwe seizoen. In Niftrik, het andere telgebied, hadden we de verwachting dat er meer territoria te vinden moesten zijn dan de drie waar we op uit waren gekomen in 2019.
Het was een mooie ochtend en meteen raak!. Dat was niet volgens de verwachtingen, maar wat waren we blij. In een uithoek van het knooppunt vonden we bij een boerderij een kleine klucht van vijf patrijzen op een grasveldje. Een waarneming van maar liefst vijf vogels was nieuw voor het knooppunt en dan ook nog op een nieuwe locatie. Ik besefte wel dat we hier geluk hadden want dit was een van die onoverzichtelijke stukken van het telgebied. De uitdaging was nu om een tweede waarneming te doen zodat er een territorium kon worden vastgesteld.
Gezien het aantal dieren. twee mannetjes en drie vrouwtjes, zouden dit wel eens twee territoria kunnen gaan worden. De kluchten die zich in de winter vormen vallen in het voorjaar uit elkaar waarna er paartjes gevormd gaan worden die zich verspreiden in het gebied.
Op de andere locatie, waar al jaren een territorium is, vonden we nog niets.

Een kleine twee weken later fietste ik nog eens rondje door mijn telgebied en vond een paartje op de bekende locatie. Aan de rand van een braakliggend akkertje scharrelden ineens twee patrijzen uit een bosrandje. Ik had puur geluk dat ik ze zag. Het was ook meteen de laatste keer dat ik er een waarneming kon doen. Het was een veelbelovend stukje braakliggende akker, maar helaas. Geen patrijzen meer in de volgende ronden.

De avondtelling van deze telling liep uit op een teleurstelling. Geen enkel contact. Jammer, want in deze periode reageren de mannetjes best goed. De omstandigheden spelen wel een belangrijke rol en misschien dat dit roet in het eten heeft gegooid. Het kan ook zo zijn dat de patrijzen zich net buiten het bereik van mijn geluidsspeler bevonden. Met zo’n lastig plot kan dat zo maar.

Niftrik

Tijdens de eerste telling samen met M. eind februari hadden we naast het succes bij Bankhoef ook meteen resultaat in Niftrik. Twee paartjes nabij een bekende locatie bij een boerderij. Niet echt een verrassing want hier vinden we meestal wel wat. We waren vooral heel erg benieuwd of we nieuwe territoria konden vinden. Het vorige jaar gaf ons het gevoel dat er meer in zit.

Klucht in november 2020 bij de boerderij

De tweede ronde

Bankhoef

De eerste ronde was bemoedigend en nu was het zaak te proberen de resultaten te herhalen om territoria vast te stellen. Bij de boerderij waar we in de vorige periode vijf stuks konden noteren, vond ik nu een paartje. Helaas wat ver weg en lastig te zien. Op de andere bekende locaties niets en ook de avondronde bleef deze keer vruchteloos.

Niftrik

Doordat M. en ik ons gesplitst hadden dit jaar, heb ik het plot Niftrik niet heel intensief zelfstandig doorzocht. Een deel van Bankhoef is echter alleen maar te bereiken via het plot Niftrik dus ik kom er wel door heen, al is het maar deels. Het is wel het gedeelte met de meeste waarnemingen.

Tijdens een fietstochtje terug naar huis kwam ik door het plot Niftrik en vond daar een roepend mannetje, vlak langs de dijk. Hij was heel goed verstopt in een bosje struiken en ik kon hem niet zien terwijl ik er toch vrijwel bovenop stond! Hij hield natuurlijk meteen zijn snavel toen hij mij in de gaten kreeg. Wel weer een nieuwe locatie!

Later die maand heb ik tijdens een avondronde ook weer een paartje bij de bekende boerderij gezien. Geen resultaten op geluid.

De derde ronde

Bankhoef

De laatste ronde is de lastigste vind ik. De kluchten van de winter zijn de definitief uit elkaar en de paartjes hebben zich gevormd. Bovendien groeien de gewassen op de akkers en weidegronden hard en dus zijn de patrijzen veel moeilijker op te sporen. Je hebt dan ook meestal veel minder resultaat dan in de eerste ronde.

Dat was voor Bankhoef ook zo. In deze ronde geen enkel contact en waarneming. Erg jammer.

Kluchtvorming in november 2020 bij Niftrik

Niftrik

De laatste rond leverde nog twee paartjes op langs het fietspad naast het spoor. Ook dit zijn bekende locaties. Het paartje bij de boerderij was er ook nog en deze keer zelfs roepend.

Conclusie

2020 is een beetje een jaar met een gemengd gevoel geworden. Voor mijn eigen plot Bankhoef werd alleen maar bevestigd dat dit een lastig plot is. Er zijn vogels, maar wel heel weinig en moeilijk te lokaliseren. Dit jaar leverde een territorium op. Het was op de plek waar we bij de eerste ronde vijf exemplaren vonden. De andere waarneming kon niet worden herhaald en leverde dus geen territorium op terwijl dit toch een locatie is met meerdere waarnemingen uit het verleden. Zouden ze hier nu weg zijn? Uiteindelijk een territorium minder dan in 2019. In de nabije toekomst gaat er in dit plot een zonnepark worden gerealiseerd en staan er ook nog eens een aantal gigantische windmolens gepland. Ik ben zeer benieuwd wat hier de effecten van gaan zijn. Het kan echt twee kanten op naar mijn gevoel.

In Niftrik is het beeld een stuk beter: zeven territoria ten opzichte van drie vorig jaar. Ons vermoeden is daarmee bevestigd. Mijn bijdrage was zeer beperkt en M. heeft hier goed werk geleverd. Heel fijn om te zien dat er een toename is en gelukkig is dit beeld ook te zien in totaliteit over alle getelde plots. We krijgen in ieder geval signalen terug dat ons werk ons vruchten begint af te werpen.

Koninginnenpage (3)

In twee eerdere artikelen vertelde ik over de rups van de koninginnenpage die ik in mijn tuintje had aangetroffen. Het bleken er zelfs twee te zijn en die rupsen heb ik in een pot in huis gezet om het transformatieproces te kunnen volgen.

In het laatste stukje was een van de rupsjes overleden. Wat er mis ging weet ik niet, maar tijdens het verpoppen ging het niet goed. De andere deed het prima. Hoe is het met deze rups afgelopen?

De hele winter bleef de pop mooi in de pot zitten en stond rustig bij ons binnen in de kamer. In het vroege voorjaar begon het spannend te worden. Wanneer zou de vlinder verschijnen? Ik hield het op medio april als de eerste generatie weer gaat uitvliegen. Er gebeurde helemaal niets.

Het weer was inmiddels goed genoeg en de pot stond buiten. Vele weken gingen voorbij. Er ontstond twijfel. Leefde de pop nog? Hij zag er prima uit, daar leek het niet aan te liggen. Maar er gebeurde niets.

Traag ging mei voorbij en toen…eindelijk ontstond er verkleuring in de pop. Er ging iets gebeuren en ik hield de pot nauwkeurig in de gaten. En ja hoor, op 30 mei, bijna 9 maanden nadat ik de rups had gevonden, begon de pop zich te openen. De vlinder kwam eindelijk te voorschijn!

Trektelpost Wezelse Plas

Onderstaand artikel is een kopie van hetgeen ik heb ingezonden naar de Vogelwerkgroep Nijmegen ter publicatie in het verenigingsblad de Mourik.

De trektellers onder jullie die regelmatig op trektellen.nl kijken naar de dagelijkse resultaten zal het misschien zijn opgevallen dat er in Wijchen een telpost is verschenen: de Wezelse Plas. Over het hoe en waarom dit stukje.

Volgens mij was het in 2013, kort nadat ik de vogelcursus bij onze Vogelwerkgroep had afgerond, toen er een berichtje voorbij kwam over een nieuwe trek telpost in de Bruuk die was gestart door Jeroen en Eddy. Geïnteresseerden waren van harte welkom. Ik had geen idee wat trektellen precies was, maar het trok mijn aandacht omdat het in de Bruuk plaatsvond. Groesbeek is namelijk zeer bekend terrein voor me en het voelde een beetje als tellen in mijn achtertuin.

Die eerste kennismaking met het trektellen was een schot in de roos. Ik vond het prachtig. Buiten in alle vroegte, meest nog stil en alleen de vogels en de wind. Een geweldig mooie manier van vogels kijken. Hoe de heren al die geluidjes uit elkaar konden houden was me echter een raadsel. Ik hoorde allerlei waarnemingen voorbij komen van prachtige soorten, maar kon er totaal geen wijs uit. Laat staan dat ik door de telescoop een waarneming op naam kon brengen. Lastig hoor, eredivisie vogels kijken was mijn gevoel er bij. Zou ik dat ooit zelf kunnen leren?

Afbeelding 1: Telpost richting NW

Dat seizoen en ook daarna kwam ik regelmatig terug. Heel voorzichtig kon ik inmiddels ook wel eens wat waarnemingen mee doorgeven. Meestal op zicht want op gehoor bleef het verschrikkelijk moeilijk. Het virus had me echter te pakken, dus ik zette door.

Vanaf Wijchen is de Bruuk wel erg ver rijden en op het zweefvliegveld werd ook geteld. Daar kende ik Clemens van de vogelcursus. Dus toen ben ik daar maar daar eens gaan kijken.

En zo verschoof ik een aantal jaren richting het zweefvliegveld. Dankzij met name Clemens en Sjaak begon ik me verder te ontwikkelen en kon ik meer en meer meedoen. Door voldoende uren te maken en met behulpzame collega’s bij de hand bleek het tellen best leren.

Als telpost is het zweefvliegveld voor een beginner ook een stuk prettiger. Het is veel overzichtelijker dan de Bruuk.

Meestal begon ik het seizoen vol goede moed en enthousiasme maar toch was het lastig dit een heel telseizoen vol te houden. Een jong gezin en werk bleken niet altijd makkelijk te combineren met tellen. Toen mijn werksituatie weer eens veranderde werden de bezoeken aan het zweefvliegveld jammer genoeg nog zeldzamer. Toch wilde ik nog steeds blijven tellen. Ik vond het veel te leuk. Maar hoe dan?

Hoe dichter bij huis, hoe makkelijker het zou zijn. Even op de fiets naar de telpost wanneer het kon.

Ja, dat zou mooi zijn.

Ik had inmiddels wel genoeg zelfvertrouwen om zelf te gaan tellen hoewel ik me nog steeds een beginner voelde, maar met de basis kon ik heel aardig uit de voeten. Collega tellers zijn er in Wijchen helaas niet, dus ik zou het zelf moeten gaan doen. Maar waar?

Afbeelding 2: Houtduiven

In mijn achtertuin, ik woon in de Saltshof, is de trek goed te zien. Veel soorten komen in best leuke aantallen voorbij. Er loopt, ook gezien andere waarnemingen uit de buurt, een soort van trekbaan over de noordkant van Wijchen richting zuidwest. Een blik op de kaart bracht me naar de Wezelse Plas. Dat is vlak bij huis aan de andere kant van de A325. Ik kende het wel, maar bij de plas zelf kwam ik eigenlijk nooit. In de zomer van 2019 ben ik voor het eerst eens gaan kijken. Ik vond dat er best een goed zicht naar NO was. Om de plas ligt een bos waar je wel met de rug tegen aan staat, maar dat is de ZO kant. Aan die kant is het zicht beperkt. Een nadeel maar overkomelijk, omdat je daar ook in de zon kijkt ’s ochtends.

Ik had er een goed gevoel bij en zo besloot ik er een proefseizoen te gaan draaien. Enerzijds om de plek te testen en anderzijds mezelf :). Gedurende de periode augustus tot en met november ben ik er maandelijks een aantal malen geweest. De resultaten heb ik bijgehouden en op mijn website geplaatst. Mijn eindconclusie was dat het een fijne telpost is voor mij. Lekker rustig, er komt vrijwel niemand behalve wat vissers, en de trek is best goed te volgen. De aantallen vogels zijn dan wel niet te vergelijken met het zweefvliegveld of bijvoorbeeld de Gebrande Kamp, maar daar gaat het mij niet om.

Dit jaar ben ik zo veel mogelijk naar de telpost geweest. Zo veel mogelijk uren maken en kijken waar ik op uit zo kunnen komen. Dat betekende meestal een hele ochtend in het weekend en door de weeks een keer nadat ik de kinderen naar school had gebracht. Een aantal malen heb ik ook in de middag geteld, bijvoorbeeld in de hoop op buizerden en ooievaars. De resultaten staan vanaf dit jaar ook op trektellen.nl. Ook het seizoen 2019 heb ik ingevoerd.

De Wezelse Plas heeft in ieder geval meer dan voldoende vogels. De plas zelf is namelijk een slaapplaats voor ganzen, aalscholvers en grote zilverreigers. De zilverreigers ontdekte ik ’s ochtends bij het uitvliegen. Het waren er tientallen en toen snapte ik ineens waar al die beesten zitten die je rondom de Schoenaker richting Beuningen ziet. Hierdoor ben ik de slaapplaats gaan tellen voor SOVON en het maximale aantal in 2019 zat op 120 vogels. Dit jaar komen we daar niet eens bij in de buurt helaas. Interessant.

Daarnaast zijn er rondom de plas groepen wulpen, kieviten, kokmeeuwen, kauwen, en spreeuwen te vinden. Om de akkers vind je door het seizoen groepjes veldleeuwerik, witte kwikstaart, vink, graspieper, kramsvogel en koperwiek. Er is altijd wat te doen en mijn vaste compagnon is het ijsvogeltje wat zich vrijwel elke keer laat zien.

Nu is het eind november en zit het telseizoen er op. Het is een leuk seizoen geweest. Een paar hoogtepunten. In ieder geval de visarend. Een juveniel heeft daar zeer vermoedelijk een week of twee rondgehangen. Ik heb meerdere dagen een juveniele visarend bij de plas vandaan zien komen om te gaan jagen boven de wetering en ik kon me toch niet aan de indruk onttrekken dat het hetzelfde dier betrof. Natuurlijk blijven ook de vink- en duiventrek een geweldig schouwspel. Oh, de koekoek schiet me nog te binnen. Ook heel erg leuk eind augustus.

Van het tellen zelf heb ik weer veel geleerd. Omdat je gedwongen wordt alles zelf te doen leer je ook veel, neemt niet weg dat ik een meer ervaren teller er bij best wel eens mis. Toch een kwestie van gewoon doen en accepteren dat het niet helemaal foutloos is.

Als je meer wilt lezen kijk dan ook eens op www.natuurbeleefing.nl. Wil je een keer langskomen? Prima, maar laat me dat dan even weten. Zie de contactgegevens op trektellen.nl. Overigens is de telpost alleen te gebruiken in het najaar. Dus wie weet tot dan!

Trektellen bij de Wezelse Plas: resultaten

Het trektel seizoen voor dit jaar zit er weer op en dat betekent dat ik de balans kan gaan opmaken om de resultaten te zien van mijn project bij de Wezelse Plas. Weet u het nog? Op zoek naar een nieuwe telpost zo dicht mogelijk bij huis en bereikbaar met de fiets, viel mijn oog op de Wezelse Plas bij Wijchen. Na een eerste verkenning in de zomer zag ik wel mogelijkheden om het er eens een seizoen te gaan proberen. En zo geschiedde.

De telpost

Bij een telpost wil je met name goed zicht hebben, het liefst naar alle richtingen. Daardoor kun je de vogels goed zien aankomen, maar ook nog even volgen als ze de telpost zijn gepasseerd. In bepaalde omstandigheden zie je de vogels beter als ze al voorbij zijn. Bij de Wezelse Plas zijn die omstandigheden best wel goed, maar ook niet ideaal. Er zijn twee belangrijke hindernissen. Ten eerste is het zicht rechtsachter (zuidoost) geblokkeerd door de bosrand die de plas omsluit. Aangezien je in het verlengde van die bosrand staat, kun je overvliegende vogels dus niet meer volgen als ze telpost zijn gepasseerd. Dat is lastig.

Het zicht naar links, NW


Het goede nieuws is dat de trek met name links van de telpost passeert en daar is het zicht veel beter. Dat brengt ons op het tweede punt namelijk de rij wilgen langs de wetering. De post bevindt zich tegen de wetering aan die langs de bosrand van de plas loopt. Links van de post staat een rij wilgen. In het begin van het seizoen waren die helemaal opgeschoten en daarmee werd het zicht direct links behoorlijk geblokkeerd. Begin oktober zijn er een aantal geknot en gelukkig ook de twee die het dichtst bij staan. Daarmee werd het zicht weer goed. De wilgen vormen dus een probleem.
Verder is de telpost erg rustig. Behoudens een enkele visser of natuurliefhebber tref je er niemand. Ook is er weinig tot geen geluidsoverlast. Dat maakt de telpost tot een prettige plek.

Vogels ter plaatse

Om een indruk te krijgen wat er allemaal rondom de Wezelse Plas leeft, heb ik vrij nauwkeurig bijgehouden welke soorten ik tijdens elk bezoek ben tegengekomen. Daarbij ging het niet zo zeer om de aantallen vogels als wel om het aantal soorten. Ik heb zevenenvijftig soorten geteld ter plaatse. Het meest opvallende is wel dat de plas dient als slaapplaats voor grote zilverreigers. Tot wel negenentachtig vogels heb ik geteld die in de ochtend uit de slaapplaats vertrokken. Er slapen ook aalscholvers en ganzen. Als opvolging van dit project ga ik deze winter een slaapplaats telling uitvoeren voor de grote zilverreigers.

De trek

En dan waar het allemaal om draait: de vogeltrek. Ik heb de post vanaf augustus tot en met november bezocht. Gedurende het hele trekseizoen dus. Het aantal bezoeken is beperkt en daarmee zijn de aantallen en soorten een indicatie voor de trekbeweging. Daar moet ook nog bij worden meegerekend dat ik geen volleerd teller ben. Een goede teller haalt ongetwijfeld betere resultaten.
Wat is er opgevallen? Ten eerste is het verloop van het seizoen, dus wanneer vliegt wat en in welke aantallen, goed terug te zien is in de resultaten. De piek zit duidelijk in oktober wat ook de maand is waarop de trek haar hoogtepunt bereikt. Na begin november stort het in en wordt het sprokkelen.

Grauwe ganzen

Ten tweede zijn heb ik van diverse soorten de trek mooi kunnen zien. Dat begon met de boerenzwaluwen die in grote aantallen aanwezig zijn. Ze blijven alleen rondhangen om te foerageren en de trek is daardoor moeilijk waarneembaar.
Ooievaars laten zich ook mooi zien op deze post. Een groep van vijftig is waargenomen, maar ik weet dat er in die tijd meerdere grote groepen daar zijn gepasseerd. Die heb ik vanuit de achtertuin kunnen volgen.
De beste dag was op 13 oktober toen de vinken trek haar hoogtepunt beleefde. Meer dan zevenduizend vogels! Ook de veldleeuwerik en spreeuw deden het behoorlijk goed.
De ganzen zijn ook goed vertegenwoordigd. Zowel kolganzen als grauwe ganzen trekken regelmatig voorbij. Veel ganzen verblijven echter ook vlakbij de post en dat veroorzaakt lokale vliegbewegingen die ik niet heb geteld.
De trek van lijsters zoals koperwiek en kramsvogel was niet indrukwekkend helaas. Er was één mooie dag met trek van zanglijsters in mooie groepen.
Helaas is ook de trek van houtduif erg achtergebleven, maar dat is een beeld dat ik op alle posten in de regio zie.

Bij de roofvogels bleef de trek voorzichtig. Wespendief, bruine kiekendief en blauwe kiekendief kwamen allemaal twee keer door. Torenvalk en sperwer deden het iets beter met vijf en drie keer. Daarmee was de buizerd de trekker in het grootste aantal. Op 7 oktober kwamen er eenenveertig door, waarvan meer dan dertig in een groep. De grote afwezigen hier zijn de visarend, smelleken en rode wouw. Soorten die ik hier op de post toch echt wel verwacht incidenteel waar te nemen.

Man blauwe kiekendief

Conclusie

Voor mij is het allerbelangrijkste dat een telpost een fijne plek is om te zijn en van vogels te genieten. Het helpt wel als die er ook zijn. Dat vind ik op deze post prima in orde. Wat dat betreft kom ik er volgend jaar graag terug.
Is het ook een goede telpost? Dat is een beetje ja en nee. Dat het geen top telpost is, was al duidelijk toen ik er startte. In onze regio blijft het toch achter in vergelijking met posten waar duidelijk meer stuwing is. Denk aan de Hamert in Limburg. Is dat erg? Nee, wat mij betreft niet. Volgens mij is de trek goed te volgen en is er voldoende te beleven, zowel in soorten als aantallen. Pas na meerdere jaren tellen ontstaat er een duidelijker beeld. Voor nu vind ik de Wezelse Plas een prima plek!

De resultaten

Het seizoen samengevat in cijfers.


Eurobirdwatch 2019

Een snel rondje langs mijn natuurvrienden wijst uit dat Eurobirdwatch dit jaar geen grote opkomst gaat opleveren. Helaas.
Ik hoor u denken: Eurobirdwatch, wat is dat dan weer? Eurobirdwatch wordt jaarlijks georganiseerd om op één dag op zo veel mogelijk plaatsen de vogeltrek in beeld te brengen.
Gelukkig laat M , mijn trouwe partner bij de patrijzen inventarisatie, weten wel te willen te komen. Met zijn tweeën zie je tenslotte altijd meer en alleen is ook maar alleen. Toch?
Ik kies niet voor onze officiële telpost bij de Loonse Waard, maar voor mijn hobbyproject bij de Wezelse Plas. Lekker rustig en nu de trek naar haar hoogtepunt gaat, ben ik benieuwd wat we daar te zien gaan krijgen.

De eerste kollen

Bij het eerste ochtendlicht loop ik het pad op naar de telpost. Op de plas, die niet zichtbaar is door de begroeiing, klinkt een kakofonie van ganzen. De plas wordt namelijk gebruikt als slaapplaats voor grauwe ganzen en in dit jaargetijde verzamelen ze zich weer in grote groepen. Ik besef me dat de hele club al snel het luchtruim zal kiezen met als gevolg een oorverdovend lawaai.

Vanaf het moment dat de eerste ganzen uit het bos omhoog komen, vult de lucht zich met formaties die alle kanten op gaan. Laag wegvliegende groepen tel ik niet mee als trek, die gaan vermoedelijk ergens in de buurt wel weer landen. De hoger vliegende groepen juist wel.
Al snel klinkt ook voor het eerst dit najaar de roep van een kolgans. Deze soort komt helemaal van het hoge noorden in onze regio overwinteren. Ik houd van kolganzen, als zij er zijn is het weer herfst en dat is toch een van mijn favoriete seizoenen naast de lente.

kolganzen

M. arriveert kort na mij en we hebben het snel druk. Bij het eerste licht begint het meteen te vliegen. We horen de piepjes van de graspieper en de luide tsjirp van de veldleeuwerik. Maar we zien ze vrijwel niet. Soms een of twee als we geluk hebben. Het niet geweldige zicht op de post helpt daar ook niet bij. Links en rechts staan bomen die het uitzicht enig zins belemmeren. Uit het bos achter ons komen kleine groepjes zanglijsters tevoorschijn en trekken weg richting zuid. We zien zelfs een groep van vijfenzeventig vogels overvliegen. Een prachtig gezicht.
De aanwezige bewolking word met de noordenwind snel weggeblazen en we kijken tegen een vrijwel wolkeloze blauwe hemel aan. Voor trektellers een lastige situatie want je ziet die kleine vliegers dan vrijwel niet meer. En al helemaal niet als ze de noordenwind in de rug hebben, want dan gaan ze omhoog en lossen als het ware op in het blauw.

Grote zilverreigers

Bij aankomst heeft M. al een zestal grote zilverreigers naar zuid zien vliegen. Ik zelf mogelijk ook twee maar ik sta te stuntelen met de telescoop jammer genoeg. Tot onze verrassing komen er gedurende de ochtend steeds weer groepjes zilverreigers uit het bos omhoog om te verdwijnen naar de graslanden in de regio. Met name tussen Wijchen en Beuningen zijn er altijd veel te vinden. Uiteindelijk tellen we er drieëntwintig. De plas is dus ook voor de grote zilverreigers een slaapplaats. Zo leer ik weer bij elk bezoek iets nieuws.
Langs de leigraaf ontdekken we een vreemde vogel. Ik maak het beest eerst uit voor een Indische gans, maar M. weet zeker dat het dat niet is. “Die heeft streepjes op de kop of zoiets”. Duidelijk, de exoten zijn niet echt mijn afdeling. Vermoedelijk komt het dier van boerderij de Kavel af waar veel exotische ganzen en eenden worden gehouden. Later thuis blijkt het om eens muskuseend te gaan.

Koud

Grote aantallen worden het niet deze ochtend. Wel vliegt het met kleine groepjes lekker door en we hebben genoeg te zien en te beleven. De eerste sijsjes, keep en koperwiek van het najaar laten zich ook horen deze ochtend. Persoonlijk vind ik de luid roepende boomleeuwerik erg leuk. Een soort die ik hier denk ik niet heel veel ga tegenkomen.

Graspiepers

Het is wel koud. Door de noordenwind recht op ons gezicht, raak ik koud tot op het bot. Na tienen vind ik het wel mooi geweest. De trek is al een tijdje op haar hoogtepunt geweest voor deze dag en de krenten blijven uit. Tijd om te gaan dus en het een volgende keer weer eens te proberen. Elk bezoek is weer anders, maar door er regelmatig te komen leer je wel wat er leeft en hoe het zich beweegt. Dat vind ik erg boeiend. M. heeft ook zichtbaar genoten van de ochtend en is enthousiast als altijd. Sluit je dus gerust vaker aan!
De uiteindelijke resultaten kun je hier onder terugvinden.

Trektellen bij de Wezelse Plas

Trektellen

Als je deze site wat beter hebt bekeken, zal je duidelijk zijn geworden dat vogeltrek mij erg interesseert. Voor mij is het de mooiste manier van vogels kijken. Dat begon voor mij als beginnend vogelaar op de Bruuk in Groesbeek waar toen net een nieuwe telpost was begonnen. Uit nieuwsgierigheid ben ik er naar toe gegaan en het heeft me meteen gegrepen. Vol verbazing zag en hoorde ik wat vogels tellen werkelijk inhield en ik vroeg me af of ik dat ooit wel zou kunnen leren. Nu, een aantal jaren verder, heb ik de beginselen wel onder de knie, maar een volleerd teller ben ik nog lang niet. Ik heb er wel de nodige moeite voor gedaan de afgelopen jaren, met name op de telpost van het zweefvliegveld Malden.

Trektellen leer je alleen door uren te maken, veel uren, en dat is nu juist steeds moeilijker geworden als vader van een jong gezin. Vandaar dat ik al meerdere pogingen heb gedaan een telpost dichter bij huis te vinden. Het resultaat daarvan is de officiële telpost (zie www.trektellen.nl) bij de Loonse Waard in Wijchen waar we nu af en toe gebruik van maken met een aantal enthousiaste natuurliefhebbers. Maar het moet nog dichter bij huis kunnen dacht ik. Een plek om de hoek, waar ik met de fiets naar toe kan. Speurend op de kaart viel mijn oog op de Wezelse Plas. Vrij zicht naar noord: check. Bereikbaar met de fiets: check. Vogels aanwezig: check.
Vreemd genoeg ben ik daar tot nu toe maar amper geweest en na een goedkeurende korte verkenning besloot ik dat ik het dit najaar daar maar eens ga proberen. Het plan is om er tijdens een heel seizoen najaarstrek regelmatig naar toe te gaan en de tellingen bij te houden en op www.waarneming.nl te zetten. Dan zou wel duidelijk worden of het een geschikte plek is of niet. Bij geschiktheid kan ik er dan altijd nog een officiële telpost van maken.

Het ijsvogeltje komt regelmatig langs bij de telpost

Eerste bezoeken

Gedurende augustus en september heb ik de eerste zes bezoeken gebracht aan de telpost. Voor conclusies is het nog veel te vroeg, maar ik ben voorzichtig positief. Het trekseizoen komt nu pas goed op gang en de komende twee maanden gaan met name uitwijzen wat het wordt. Toch heb ik al verschillende leuke dingen gezien zoals een groep van vijftig ooievaars, twee bruine kiekendieven en twee wespendieven. Ter plaatse waren er vooral heel veel boerenzwaluwen te zien waarbij het heel lastig te zien was of ze nu doortrokken of niet. Mijn indruk is dat ze er met name bleven hangen om te foerageren. Van deze bezoeken heb ik de resultaten samengevat in een overzicht. Aan het einde van het trekseizoen maak ik de balans op en zal ik de conclusie hier presenteren samen met de volledige resultaten.

Wespendief op 19 augustus 2019

Resultaten