Ode aan de buizerd

Een klein stipje aan de hemel

Het is een zonnige zomerochtend rond een uur of elf als ik de tuin in wandel. Ik kijk omhoog naar het oneindige blauw en speur de lucht af, zoals altijd richting noordoost. Want daar gebeurt het meestal. “Zou er al een omhoog zijn?”, denk ik verlangend. En dan, na even turen, zie ik nog ver weg een klein stipje dat onder een wolkje langzaam omhoog beweegt. Snel pak ik de kijker, altijd bij de hand natuurlijk, en daar is hij: de eerste buizerd.

Mijn woning staat in een moderne, relatief nieuwe wijk, maar wel aan de rand van de stad met aan de andere kant van de snelweg weilanden en akkers. Dit landelijke gebied, hoewel grotendeels een vreselijke graswoestijn, trekt allerlei vogels aan. Vermoedelijk door de weteringen die er doorheen lopen en het bosgebied in de nabijheid. Veel van die vogels vliegen daardoor ook over mijn wijk: soms is het trek, meestal vluchten van of naar slaapplaatsen en foerageervluchten.

Lokaal vliegverkeer en de krenten

Dan is er ook nog het lokale vliegverkeer zoals ik dat noem. Dat zijn de bewoners van de wijk: de musjes, mereltjes, vinken, mezen et cetera. Zo valt er best wat te beleven in het luchtruim boven mijn achtertuin. Ik moet alleen wel goed opletten hoor, want de krenten in de pap laten zich maar af en toe zien. Maar heel soms, met wat geluk, pik ik er wat leuks uit. Zo had ik laatst een wespendief die vanaf noordelijke richting laag recht op me af vloog. Zo over mijn tuin! Een van de vogels waar ik van blijf houden, is een van de vaste bewoners en hij laat zich bijna dagelijks boven de wijk zien…….de buizerd.

Een algemene verschijning

buizerd-natuur-wandelcoaching-variant
Een hele lichte variant van de buizerd.

De buizerd is zo’n beetje de huismus of koolmees onder de roofvogels. Zo alledaags inmiddels dat niemand er meer van opkijkt. Waarom zou je ook, het is maar een saaie bruine vogel, hoogstens een beetje groter dan de meesten? Die alledaagsheid was overigens wel eens anders, want de buizerd heeft zich pas de laatste veertig jaar goed gevestigd in ons land. Daarvoor was hij een zeldzame verschijning en ook nog eens niet erg geliefd. Schadelijk zelfs volgens de vogelhaters! Een misverstand dat met name in het noorden van ons land nog altijd leidt tot bestrijding met gif en vernieling van nesten. Maar inmiddels is de buizerd zo algemeen dat je ze overal kunt zien.

Spectaculaire duikvluchten

Als de zon de lucht wat weet op te warmen, duurt het meestal niet lang of ik hoor de eerste buizerd zijn kenmerkende mauwende roep uitstoten. Niet veel later verschijnt de eerste dan boven de huizen, rustig kringetjes draaiend om hoogte te winnen. Vaak zijn het er meer die elkaar opzoeken in een belletje om dan ineens weer razendsnel in een duikvlucht over te gaan en uit het zicht te verdwijnen. Die duikvluchten zijn spectaculair: de vogel stort zich recht naar beneden met enorme snelheid en ingehouden vleugels. Als een duikbommenwerper op zijn doel af. Maar dan trekken ze steil op, recht omhoog en als de snelheid er uit is draaien ze zijwaarts weg en laten zich weer als een baksteen vallen: de wingover, een bekende manoeuvre bij jachtvliegers. Soms houden ze ook schijngevechten waarbij ze om elkaar heen buitelen en elkaar proberen te grijpen. Vaak met een hoop kabaal.

Variaties van de buizerd

Weet je wat er zo mooi aan de buizerd is? Er is er geen een hetzelfde. Werkelijk waar. De buizerd komt in zo veel variaties voor. Van heel donker bruin tot grotendeels witte exemplaren, en alles wat daar tussen zit. Zo zwerft er hier een in de buurt van het bos rond die ik Moby Dick heb gedoopt. Ondanks al die verschillen is de buizerd gelukkig toch goed herkenbaar door zijn vliegbeeld met de lichte v in zweefvlucht en omhoog gekrulde handpennen. De flappende stijve vleugelslag, de witte borstband en klagerig mauwende roep. Maar al die verschillende buizerds zorgen nogal eens voor wanhoop onder de vogelaars. Met name bij de beginners. Zelf word ik nog vaak genoeg op het verkeerde been gezet en moet ik twee keer kijken voor mijn conclusie: het is toch weer een buizerd. Zo alledaags en toch verwarring zaaiend.

Een luie oppertunist

Meestal zie je de buizerd als hij op een paaltje langs de weg zit. Actief jagend zie je hem niet vaak en daardoor heeft hij een nogal lui imago. Maar hij is gewoon slim en wacht hij zijn kansen op een prooi, of liever nog aas, gewoon af. Dat het werkt blijkt wel gezien zijn succesvolle toename in aantal. Inwendig zullen die buizerds de haviken en sperwers wel uitlachen als ze zo overactief hun prooi achterna zitten: de uitslovers!

Maar waar ik vooral van geniet is als ze rustig op de thermiek hangen, sloom hun kringetjes draaiend onder de wolken, af toe roepend of er nog een soortgenoot in de buurt is. Met uitgespreide vleugels en staart drijvend op de stijgende lucht. Wat een vrijheid! Het maakt me soms jaloers en de buizerd weet daardoor altijd weer een grijns op mijn gezicht te toveren als ik hem de volgende ochtend weer omhoog zie klimmen de eindeloze hemel in.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.